Mustafa Korkutata, Yazar Bilim.org https://www.bilim.org/author/mustafa_korkutata/ Türkiye'nin Bilim Sitesi Tue, 25 Oct 2022 18:48:23 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.5 https://www.bilim.org/wp-content/uploads/bilimorg_logo.png Mustafa Korkutata, Yazar Bilim.org https://www.bilim.org/author/mustafa_korkutata/ 32 32 Bilim.org ile 100 Yazı https://www.bilim.org/bilim-org-ile-100-yazi/ https://www.bilim.org/bilim-org-ile-100-yazi/#respond Sat, 30 Jul 2022 17:57:13 +0000 https://www.bilim.org/?p=20976 Kıymetli okuyucularım bu yazı ile birlikte Bilim.org’taki köşemde 100. yazıma ulaşmış oluyorum. Kutlu olsun! Bu vesile ile 2012 yılında gönüllü olarak katıldığım ve o yıldan bu yana gönüllü olarak katkı sağladığım bilim.org’taki yazı hayatımda önemsediğim çalışmalarımı bu yazıda panoramik olarak sizinle paylaşıp birazda arka plandaki detaylardan bahsetmeye çalışacağım. Öncelikle her şeyin başladığı 2010’lu yıllara dönelim. Heyecanlı bir o kadar tecrübesiz bir moleküler biyoloji ve genetik lisans öğrencisi olarak yeni şeyler öğrenme açlığı içinde tutuşurken yavaştan da ülkedeki araştırma olanaklarının kısıtlığının gerçeği ile de yüzleşmeye başlamıştım. Bir laboratuvara girip aktif çalışmalar yapıp bilgi inşa etme teorikte kulağa en mantıklı gelen yöntem olsa da pratikte ülkemizde bunu tam anlamıyla gerçekleştirebilmek hem araştırma bütçelerinin kısıtlığı, hem de yeteri donanımda laboratuvarlara sahip olan hocaların azlığı nedeniyle oldukça güçtü. Böyle bir ortamda gerçekten hem yeterli bilgiye ulaşıp hem de kendini güncel tutmanın en iyi yöntemi..

Sonrası Bilim.org ile 100 Yazı Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/bilim-org-ile-100-yazi/feed/ 0 Ensefalon 6: Kadın ve Uyku https://www.bilim.org/ensefalon-6-kadin-ve-uyku/ https://www.bilim.org/ensefalon-6-kadin-ve-uyku/#respond Sun, 08 May 2022 20:31:41 +0000 https://www.bilim.org/?p=20946 Kadınlarda uykusuzluk riski çok daha fazladır. Birçok kadın, yaşamları boyunca yetersiz uyku ve uykuya dalma güçlüğü gözlemler. Kadınlara özgü hormonlar olan östrojen ve progesteronun uykudaki rolü her zaman bir gizem olmuştur. Bu hormonların derecesi, kadınlarda ergenlik, menstrüasyon döngüsü ve menopoz öncesi / sonrası dönem boyunca değişir. Östrojen, beyinde uyanıkken aktif bir süreç olan glutamaterjik iletimi uyandırır. Öte yandan, progesteron, esas olarak beyindeki uyanıklık mekanizmsını baskılayan GABAerjik sinyalleri indükler (Barth vd., 2015). Bu kanıt, hipotezsel olarak, kadınların yüksek düzeyde progesteron hormonu nedeniyle menstrüasyon öncesi dönemde, menstrüasyon sonrası döneme göre daha iyi uyuduklarını göstermektedir. Ancak, işler asla bu kadar basit değildir. Menopoz öncesi menstrüasyon döngüsünde, menstrüasyon öncesi dönemde vücut ısısı ve REM uyku bozukluğu artar. Menstrüasyon döngüsü genellikle çoğu kadında hafif olan duygusal ve fiziksel değişiklikleri içerir, ancak bazı kadınlar menstrüasyon öncesi sendroma (PMS) veya menstrüasyon öncesi disforik bozukluğa (PMDD) yol açan..

Sonrası Ensefalon 6: Kadın ve Uyku Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-6-kadin-ve-uyku/feed/ 0 Ensefalon 5: Virüsler ve Beyin https://www.bilim.org/ensefalon-5-virusler-ve-beyin/ https://www.bilim.org/ensefalon-5-virusler-ve-beyin/#respond Sun, 24 Apr 2022 02:28:29 +0000 https://www.bilim.org/?p=20928 Virüsler yaşamın kaçınılmaz organizmalarıdır. Onlarla hayatımız boyunca birçok kez karşılaşırız. Viral enfeksiyonlarla ilgili en büyük sorun, genellikle enfekte kişide kalmamaları ve diğer sağlıklı insanlara salgın hastalıklarda olduğu gibi muazzam bir hızla yayılmalarıdır. Çoğumuz bu virüslerle enfekte oluyor ve onlara karşı bağışıklık kazanıyoruz. Ancak, bu her zaman söz konusu olmayabiliyor. Virüs enfeksiyonu vücutta yıkıcı etkilere neden olabilir ve hatta ölüme yol açabilir. Bakterilerin aksine virüslerin erişimi yalnızca iç sistemlerle sınırlı değildir. Küçük yapıları nedeniyle sıklıkla beyne de ulaşırlar. Virüslerin beyin üzerindeki etkileri, araştırmacılar için her zaman büyük bir gizem olmuştur. Beyin iltihabının atipik bir formu olan ensefalit lethargica, 1915 ve 1926 yılları arasında İspanyol gribi salgınıyla eş zamanlı olarak ortaya çıktı. Avustralyalı bir nörolog olan Baron Constantin von Enconomo, kurbanların beyinlerini incelerken iltihaplanma nedeniyle ön hipotalamus nöronlarının lezyonlarının, hastalarda uykusuzluğa yol açtığını keşfetti. (von Economo, K. 1917). Bu bulgu, İspanyol gribi..

Sonrası Ensefalon 5: Virüsler ve Beyin Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-5-virusler-ve-beyin/feed/ 0 Ensefalon 4: Kronik ve Akut Ağrılar https://www.bilim.org/ensefalon-4-kronik-ve-akut-agrilar/ https://www.bilim.org/ensefalon-4-kronik-ve-akut-agrilar/#respond Sat, 16 Apr 2022 15:32:10 +0000 https://www.bilim.org/?p=20920 Hem kronik hem de akut ağrılar yaşam kalitesini bozan faktörlerin başında gelmektedir. Ağrı, hastaların en sık şikayeti olması nedeniyle klinik düzeyde etkili bir çözüm bulmak için her zaman önemli bir sorun olmuştur. Ağrı sadece basit bir patofizyolojik süreç değildir. Ayrıca dikkat, bilişsel ve duygusal yönleri vardır. Bununla birlikte, geleneksel farmasötik yaklaşımlar, esas olarak ağrı sürecinin karmaşıklığını görmezden gelir (Bushnell vd., 2013). Hayvan modelleri üzerinde yapılan çalışmalar, ağrı durumunda beynin pons bölgesindeki parabrakial nöronların (PB) aktivitesinin son derece arttığını göstermektedir. Bu bulgu, PB’nin ağrı üzerindeki potansiyel rollerini ortaya koymaktadır. PB, duyusal bilgileri ön beyin yapılarına ileten bir istasyon olarak bilinir. PB, esas olarak uyarıcı Glutamaterjik nöronları ve birkaç inhibitör GABAerjik internöronu barındırır. Kanıtlar, PB’nin ön beyin yapıları aracılığıyla ve esas olarak amigdaladan baskılayıcı GABAerjik girdileri aldığını göstermektedir. Daha ileri çalışmalar, lateral PB’ye yansıyan GABAerjik amigdala nöronlarının aktivasyonunun, akut ağrıyı baskıladığını ve..

Sonrası Ensefalon 4: Kronik ve Akut Ağrılar Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-4-kronik-ve-akut-agrilar/feed/ 0 Ensefalon 3: Ruhsal Bozukluklar, Baş Ağrıları ve Uyku https://www.bilim.org/ensefalon-3-ruhsal-bozukluklar-bas-agrilari-ve-uyku/ https://www.bilim.org/ensefalon-3-ruhsal-bozukluklar-bas-agrilari-ve-uyku/#respond Sat, 09 Apr 2022 17:18:58 +0000 https://www.bilim.org/?p=20903 Uyku ve ruhsal bozukluklar arasındaki bağlantılar, beyin araştırmaları için her zaman sıcak bir konudur. Giderek artan sayıda rapor, uyku bozukluğunun tüm ruhsal bozukluklar yelpazesinde yaygın olduğunu göstermektedir. Şizofreni, bipolar, majör depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu hastalarının sırasıyla obstrüktif uyku apnesi, sirkadiyen ritim bozukluğu, uykusuzluk ve REM uyku bozukluğu yaşama eğilimi vardır (Myles vd. 2016, Reima vd. 2019). Ayrıca uyku düzeni bozukluğunun mani ve majör depresyonun temel semptomu olduğu bilinmektedir. Depresyon hastalarında uyku süresi genellikle artar veya azalır, mani hastalarında ise uyku ihtiyacı azalır. Buna karşılık, atipik depresyon hastaları aşırı uykudan muzdariptir. Öte yandan, birçok ruhsal bozukluk hastasında aktivite kalıpları uyku profillerinden daha fazla değişiklik gösterir. Bu hastalar genellikle rahatsızlıklar sırasında daha az aktif hale gelirler. Migren gibi baş ağrılarının uyku ile ilişkileri de büyük bir gizemdir. Migren genellikle uykuya dalma ile kendi kendine tedavi edilir. Bu gözlem, uyku ve..

Sonrası Ensefalon 3: Ruhsal Bozukluklar, Baş Ağrıları ve Uyku Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-3-ruhsal-bozukluklar-bas-agrilari-ve-uyku/feed/ 0 Ensefalon 2: Uyku Apnesi ve Gelecekteki Tedavisi https://www.bilim.org/ensefalon-2-uyku-apnesi-ve-gelecekteki-tedavisi/ https://www.bilim.org/ensefalon-2-uyku-apnesi-ve-gelecekteki-tedavisi/#comments Sun, 03 Apr 2022 15:11:56 +0000 https://www.bilim.org/?p=20877 Obstrüktif uyku apnesi (OUA), uyku sırasında normal nefes almayı engelleyen üst solunum yollarındaki kas büyümesi nedeniyle sık uyku kesintisi olarak tanımlanır. OUA’nın bir seyri olarak kandaki karbondioksit (CO2) seviyesi yükselir. OUA günlük yaşamı her düzeyde bozar. OUA’nın komorbiditeleri psikolojiden kardiyovaskülere kadar geniş bir yelpazededir. Son çalışmalar, beynin pons bölgesindeki Parabrakial alanında bulunan Kalsitonin geni ile ilişkili peptit eksprese eden nöronların inhibisyonunun farelerde yüksek CO2 seviyelerindeki kortikal uyarılmayı önlediğini göstermiştir (Kaur vd. 2017). Bu bulgu, solunum ve uyarılma mekanizmalarının beyindeki farklı sistemler tarafından modüle edilebileceğini düşündürmektedir. Çalışmalar ayrıca serotonerjik tonların inhibe edilmesinin farelerde uyarılmayı önlediğini de göstermektedir (Kaur vd. 2020). Bu son bulguların ışığında, araştırmacılar OUA hastaları için ameliyatlar ve mekanik müdahaleler gibi tedavilerin aksine daha iyi tedaviler bulmaya yaklaşıyorlar.

Sonrası Ensefalon 2: Uyku Apnesi ve Gelecekteki Tedavisi Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-2-uyku-apnesi-ve-gelecekteki-tedavisi/feed/ 1 Ensefalon 1: Hormonlar, Uyku ve Uyku Bozuklukları https://www.bilim.org/ensefalon-1-hormonlar-uyku-ve-uyku-bozukluklari/ https://www.bilim.org/ensefalon-1-hormonlar-uyku-ve-uyku-bozukluklari/#respond Sun, 03 Apr 2022 15:01:39 +0000 https://www.bilim.org/?p=20873 Narkolepsi, uykusuzluk ve uyku apnesi ile birlikte en sık bilinen uyku bozukluklarından biridir. Narkolepsi, gündüz aşırı uyku hali olarak tanımlanır ve bu hastalığın nedeni, 2000 yılında araştırmacıların Orexin/Hypocretin olarak adlandırılan nöropeptid eksikliğinin bu uyku bozukluğunun nedeni olduğunu keşfetmelerine kadar bir gizemdi. Daha ileri çalışmalar, bu nöropeptidin yalnızca hipotalamustan salındığını ortaya çıkardı. Narkolepsi hastaları genellikle uyanıklık döneminde ani kas tonusu kaybı olarak tanımlanan başka bir uyku bozukluğu olan katapleksi gözlemler. Dikkat çekici bir şekilde, raporlar narkolepsi tanısının konması erkeklerde 16 yıl, buna karşılık kadınlarda 28 yıl geciktiğini göstermektedir (Won vd. 2014). Bu bulgu, cinsiyet hormonlarının uyku bozukluklarının semptomlarına aracılık edebileceğini düşündürmektedir. Bazı araştırmalar, kadınların oreksin düzeyinin bir dereceye kadar erkeklere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bunun dışında uykusuzluk kadınlarda, uyku apnesi erkeklerde daha sık görülmektedir. Bu, cinsiyet hormonlarının farklı uyku bozuklukları üzerindeki potansiyel etkilerini gösterir. Ayrıca, cinsiyete özgü dönemlerin (yani menopoz,..

Sonrası Ensefalon 1: Hormonlar, Uyku ve Uyku Bozuklukları Bilim.org ilk ortaya çıktı.

]]> https://www.bilim.org/ensefalon-1-hormonlar-uyku-ve-uyku-bozukluklari/feed/ 0 Moderna COVID-19 Aşısı Sürecinde Yaşadıklarım https://www.bilim.org/moderna-covid-19-asisi-surecinde-yasadiklarim/ https://www.bilim.org/moderna-covid-19-asisi-surecinde-yasadiklarim/#respond Sat, 20 Feb 2021 09:18:02 +0000 https://www.bilim.org/?p=20671 2020 yılının Ağustos ayında Koronavirüs vakaları almış başını gidiyorken, aşı ile ilgili umut verici çalışmalar da hızlanmıştı. Amerika Birleşik Devletleri’nde büyük Boston bölgesinde on yıldan fazladır özellikle RNA aşıları üzerine çalışmalar yapan Moderna şirketinin ürettiği COVID aşısını denemek için gönüllüler aradığını ve bu gönüllülere yaklaşık bin dolara kadar ödemeler yapıldığını duymuştum. Meslektaşım bu bilgiyi benimle paylaşırken dilersen sen de katılabilirsin demişti. Fakat o dönem henüz otoritelerce incelenmemiş bir aşıyı yapmaya ben sıcak yaklaşmadım. Meslektaşım Moderna aşısının iki dozunu Ağustos ayında oldu. Nasıl hissediyorsun diye sorduğumda ikinci dozdan sonra baş ağrısı olduğunu ve bir gün içerisinde tüm yan etkilerin sonlandığını söyledi. Aradan aylar geçti hem Pfizer/Biontech’in hem de Moderna’nın COVID aşıları FDA ve diğer otoritelerce acil kullanım iznini aldı. Boston’da konuşulanlar bu aşıların bize ulaşmasının yaz sonunu bulacağı yönündeydi. Aşılar hastanelere ve diğer sağlık kuruluşlarına dağıtılmaya başlanılmıştı. Amerika’da COVID vakalarıyla birinci..

Sonrası Moderna COVID-19 Aşısı Sürecinde Yaşadıklarım Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Koronavirüsler: Vahşi Yaşamdan İnsanlığa
  2. COVID-19 salgını ve uykusuzluk
  3. 21. Yüzyılın Genetik Mucizesi: CRISPR
]]> https://www.bilim.org/moderna-covid-19-asisi-surecinde-yasadiklarim/feed/ 0 COVID-19 salgını ve uykusuzluk https://www.bilim.org/covid-19-salgini-ve-uykusuzluk/ https://www.bilim.org/covid-19-salgini-ve-uykusuzluk/#respond Wed, 22 Apr 2020 08:44:52 +0000 https://www.bilim.org/?p=20397 COVID-19 salgınının uyku düzenimize de zarar verdiği ortaya çıkmaya başladı. Uykusuz geceler hem fiziksel hem de zihinsel sağlık problemlerine neden olup bu problemleri ağırlaştırabilir, ancak zaten bozulmuş düzenimiz içinde yapacağımız birkaç basit ayar ile uyku sorunlarımız çok fazla büyümeden çözebiliriz. Harvard T.H. Chan School of Health’in  Çarşamba günleri düzenledikleri bir dizi haftalık oturumunun dördüncü çevrimiçi forumunda “Koronavirüs, sosyal mesafe ve akut uykusuzluk: Kronik uyku problemlerinden nasıl kaçınılır?” başlığı altında salgının duygusal ve psikolojik etkileri ele alındı. Mevcut durumu “mükemmel bir uyku problemleri fırtınası” olarak nitelendiren forumun konuşmacısı Donn Posner, Salgınla bozulmuş günlük rutinlerin oluşturduğu stres uykusuzluk problemini kötüleştirdiğine dikkat çekti. “Uyku problemlerini bir çeşit enfeksiyon olarak düşünün,” diyor Sleepwell Associates‘in başkanı ve Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesinde yardımcı klinik doçent olan Posner. “Uyku problemleri üzerinde fazla durmak istemiyoruz. Halbuki  bu problemlerin yaygınlaşmaması için bunu önemli bir risk faktörü olarak düşünmeliyiz.” Amerikan..

Sonrası COVID-19 salgını ve uykusuzluk Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Koronavirüsler: Vahşi Yaşamdan İnsanlığa
  2. Moderna COVID-19 Aşısı Sürecinde Yaşadıklarım
  3. Ensefalon 6: Kadın ve Uyku
]]> https://www.bilim.org/covid-19-salgini-ve-uykusuzluk/feed/ 0 Koronavirüsler: Vahşi Yaşamdan İnsanlığa https://www.bilim.org/koronavirusler-vahsi-yasamdan-insanliga/ https://www.bilim.org/koronavirusler-vahsi-yasamdan-insanliga/#comments Mon, 13 Apr 2020 09:32:38 +0000 https://www.bilim.org/?p=20371 Tahrip edilen doğal yaşam alanları koronavirüslerin ortaya çıkması için mükemmel koşullar oluşturuyor. COVID-19 küresel salgınlar döneminin sadece bir başlangıcı olabilir. Mayibout 2 sağlıklı bir yer değil. Ivindo Nehri’nin güney kıyısında, Gabon’un kuzeyindeki büyük Minkebe ormanının derinliklerinde 150 ya da daha fazla insanın yaşam alanı olan bu yer; sıtma, dang, sarı humma ve uyku hastalıklarının çıkış noktası olarak bilinmektedir. Tüm bu hastalıklar ile bir şekilde mücadele edinildi. Fakat tarihler Ocak 1996 gösterdiğinde, o zaman insanlar tarafından sonradan bilinen bir ölümcül virüs olan Ebola, beklenmedik bir şekilde küçük bir salgın dalgasıyla ormandan dışarı çıktı. Hastalık, yakındaki ormandan şempanzeleri avlayıp yiyen ve bu şempanzelerin derilerini taşırken hasta olduğu bildirilen 37 köylünün 21’inin yaşamına son verdi. 2004 yılında Mayibout 2 bölgesine bir seyahat düzenleyerek tüm bu ölümcül hastalıkların Afrika ve Asya şehirlerinde bulunan biyoçeşitliliğin yüksek olduğu yağmur ormanları ürünlerinin ve vahşi hayvan etlerinin satıldığı..

Sonrası Koronavirüsler: Vahşi Yaşamdan İnsanlığa Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. COVID-19 salgını ve uykusuzluk
  2. Moderna COVID-19 Aşısı Sürecinde Yaşadıklarım
  3. Çinlilerden genetiği değiştirilmiş bebek hamlesi
]]> https://www.bilim.org/koronavirusler-vahsi-yasamdan-insanliga/feed/ 1 Japonya ve depremler: Felakete nasıl hazırlanıyorlar? https://www.bilim.org/japonya-ve-depremler-felakete-nasil-hazirlaniyorlar/ https://www.bilim.org/japonya-ve-depremler-felakete-nasil-hazirlaniyorlar/#comments Sun, 26 Jan 2020 17:19:13 +0000 https://www.bilim.org/?p=20223 Fay hatları üzerindeki ülkeler için depremler, en az yağmurlar kadar doğanın bir gerçeği. Hiç şüphesiz Japonya etrafını çevreleyen ateş çemberi faylarından dolayı bu doğa olayını en sık ve en büyük ölçekte yaşayan ülkelerin başında geliyor. Neyse ki Japon devletinin büyük girişimleri ile 6 ve üzerindeki depremlerde yapılardan kaynaklı ölümler ve yaralanmalar neredeyse yok denecek kadar az durumda. Hepimiz 11 Mart 2011’de 9.0 büyüklüğündeki olağanüstü Japonya depreminde Tokyo’da beşik gibi sallanan fakat sapasağlam duran gökdelenlerin görüntülerini hayranlıkla izledik. Böyle bir depremin Türkiye’de gerçekleşmesi durumunda nelerin olabileceğini düşünmek bile istemeyiz. Son zamanlarda Türkiye’de sıklıkla yaşanan depremler, nasıl oluyor da Japonlar depremler ile mücadelede bu seviyeye geldiler sorusunu akıllara getiriyor. Gelin Japonların bu uzun yıllar süren çabalarına hep beraber bir göz atalım: Depreme dayanıklı binalar İnsanların güvenliğinden emin olmak için ilk olarak depremlerde ölüm ve yaralanmalara en çok neden olan binalardan işe başlamak..

Sonrası Japonya ve depremler: Felakete nasıl hazırlanıyorlar? Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Endothelin ve Orexin’in kaşifi Masashi Yanagisawa ile çok özel söyleşi
  2. Uygulanabilir Teknolojilere Japon Yaklaşımı
  3. Yurt dışında eğitim ve akademik kariyer (Mustafa Korkutata)
]]> https://www.bilim.org/japonya-ve-depremler-felakete-nasil-hazirlaniyorlar/feed/ 1 Takeshi Sakurai ile orexin sistemleri ve bilim kariyeri üzerine özel bir söyleşi https://www.bilim.org/takeshi-sakurai-ile-orexin-sistemleri-ve-bilim-kariyeri-uzerine-ozel-bir-soylesi/ https://www.bilim.org/takeshi-sakurai-ile-orexin-sistemleri-ve-bilim-kariyeri-uzerine-ozel-bir-soylesi/#respond Sat, 15 Jun 2019 11:51:02 +0000 https://www.bilim.org/?p=20101 Dr. Takeshi Sakurai’yi beynin hipotalamus bölgesinde üretilen özel bir nöropeptit olan orexin/hypocretin keşfindeki anahtar rolü ile tanıyoruz. Daha sonraki süreçlerde yürüttüğü çalışmalar ile orexin sistemlerinin, uyku ve uyanıklığın nörobiyolojisinin daha iyi anlaşılmasında önemli katkılar sağladı. Bilimsel kariyerinin başlarında damar dokusunda bulunan bir protein olan endothelinin karekterizasyonu ve fonksiyonun aydınlatmasında öncü roller oynadı. Kendisi halen Tsukuba Üniversitesi Uluslararası Uyku Tıbbı Enstitüsünde profesör olarak çalışmalarını sürdürüyor. Kendisi ile bir söyleşi gerçekleştirip kariyeri başarılar ile dolu bu bilim insanını sizlere tanıtma şansını buldum. Dr. Sakurai bize kendinizden biraz bahsedebilir misiniz? Tsukuba Üniversitesi Tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 1993 yılında doktoramı yine aynı üniversitenin tıbbı bilimler bölümünden aldım. Doktora çalışmaların genel olarak bir damar dokusu proteini olan endothelin fonksiyonlarının anlaşılması üzerineydi. Çalışmalarımın sonunda endothelin reseptörlerinin bir grubunu klonlamayı başardım. Bir süre Tsukuba Üniversitesi temel tıp bilimleri bolümün de doktora sonrası çalışmalarımı sürdürdükten sonra, yardımcı..

Sonrası Takeshi Sakurai ile orexin sistemleri ve bilim kariyeri üzerine özel bir söyleşi Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Endothelin ve Orexin’in kaşifi Masashi Yanagisawa ile çok özel söyleşi
  2. Nucleus accumbens’ın uyku oluşturucu fonksiyonun moleküler temeli aydınlatıldı
  3. Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi
]]> https://www.bilim.org/takeshi-sakurai-ile-orexin-sistemleri-ve-bilim-kariyeri-uzerine-ozel-bir-soylesi/feed/ 0 Sosyal yenilgi stresinin uyku üzerindeki etkilerini inceleyen yeni bir model tanıtıldı https://www.bilim.org/sosyal-yenilgi-streslerinin-uyku-uzerindeki-etkilerini-inceleyen-yeni-bir-model-tanitildi/ https://www.bilim.org/sosyal-yenilgi-streslerinin-uyku-uzerindeki-etkilerini-inceleyen-yeni-bir-model-tanitildi/#comments Tue, 02 Apr 2019 17:08:28 +0000 https://www.bilim.org/?p=20048 Yaşayan tüm organizmalar hayatları boyunca bir çok stres faktörüne maruz kalmaktadırlar. Sosyal çekişmeler insanlar için en yaygın görülen stres kaynaklarından biridir. Her ne kadar araştırmacılar sosyal yenilgiler (SoD) sonrası oluşan stresin uyku ve uyanıklık davranışları üzerindeki etkilerini çeşitli deney modelleri üzerinden çalışmış olsalar da, SoD sonrası etkileri yeterince incelenememiştir. Geçtiğimiz günlerde Frontiers of Neuroscience ‘da yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar sosyal yenilgiler sonrası oluşan stresin uyku mekanizmaları ve fonksiyonları üzerindeki etkilerini incelenmesini sağlayabilecek yeni bir deney modeli tanıttılar. Bu modelde elde edilen bilimsel veriler agresif bir farenin kafesine konulmuş boyun egen zayıf bir fare üzerinden elde edilmiştir. Tsukuba Üniversitesi Uluslararası bütünleşik uyku tıbbi enstitüsünden (WPI-IIIS) araştırmacıların dizayn ettiği bu yeni modelde; saldırgan farenin zayıf fareye zarar vermemesine özen gösterildi. Bu sayede sosyal yenilgi stresi dışında oluşabilecek etkiler minimize edilmeye çalışıldı. Sonuçlar, sosyal yenilgi stresinin farelerde uyku sürelerini önemli miktarlarda artırdığını gösterirken,..

Sonrası Sosyal yenilgi stresinin uyku üzerindeki etkilerini inceleyen yeni bir model tanıtıldı Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Nucleus accumbens’ın uyku oluşturucu fonksiyonun moleküler temeli aydınlatıldı
  2. Takeshi Sakurai ile orexin sistemleri ve bilim kariyeri üzerine özel bir söyleşi
  3. Uyku süremiz genetik miras mı?
]]> https://www.bilim.org/sosyal-yenilgi-streslerinin-uyku-uzerindeki-etkilerini-inceleyen-yeni-bir-model-tanitildi/feed/ 1 Nucleus accumbens’ın uyku oluşturucu fonksiyonun moleküler temeli aydınlatıldı https://www.bilim.org/nucleus-accumbensin-uyku-olusturucu-fonksiyonun-molekuler-temeli-aydinlatildi/ https://www.bilim.org/nucleus-accumbensin-uyku-olusturucu-fonksiyonun-molekuler-temeli-aydinlatildi/#respond Thu, 31 Jan 2019 11:01:33 +0000 https://www.bilim.org/?p=19755 Uyku tüm organizmalarda yaşamın temel davranışlarından biridir. Son yıllarda bir çok çalışma beynin uyku ve uyanıklık periyodunu nasıl kontrol ettiği hakkında bilgiler sunuyor olsa da, halen uykunun gizemi üzerindeki sır perdesi tam olarak aralanmış değil. Araştırmacılar otuz yılı aşkın bir süredir beyinde uyku oluşturucu moleküllerin keşfini gerçekleştirdiler. Bunlar arasında uyku oluşturucu özelliği bulunup en iyi çalışılan molekülerden biri de adenozindir. Son çalışmalar ile beynin Nucleus accumbens bölgesinde adenozin A2A reseptörlerini ekspire eden sinirlerin motivasyon bağlı olarak uyku kontrolünde önemli rol oynadıkları tespit edildi. Adenozinin bu sinirler için her ne kadar doğal aktifleştirici molekül olduğu düşünülse de, bu bölgedeki adenozinin kaynağı henüz bilinmiyor. Birçok çalışma astrositlerden yayılan adenozinlerin uyku hissinin artmasında rol oynadığını gösteriyor. Bu çalışmalarda astrositlerin uyku oluşturucu adenozinlerin kaynağı olduğunu hipotezlensede NAc’deki astrositlerin uyku kontrolündeki rolü bilinmemektedir. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan çalışmada NAc’ın merkez bölgesinde bulunan astrositlerin ve az miktardaki..

Sonrası Nucleus accumbens’ın uyku oluşturucu fonksiyonun moleküler temeli aydınlatıldı Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi
  2. Takeshi Sakurai ile orexin sistemleri ve bilim kariyeri üzerine özel bir söyleşi
  3. Endothelin ve Orexin’in kaşifi Masashi Yanagisawa ile çok özel söyleşi
]]> https://www.bilim.org/nucleus-accumbensin-uyku-olusturucu-fonksiyonun-molekuler-temeli-aydinlatildi/feed/ 0 Çinlilerden genetiği değiştirilmiş bebek hamlesi https://www.bilim.org/cinlilerden-genetigi-degistirilmis-bebek-hamlesi/ https://www.bilim.org/cinlilerden-genetigi-degistirilmis-bebek-hamlesi/#comments Tue, 27 Nov 2018 08:54:23 +0000 https://www.bilim.org/?p=19513 2015 yılında Çinli araştırmacılar ilk kez devrimsel gen düzenleme tekniği olan CRISPR ile insan embriyosunda bir dizi gen düzenleme çalışmaları yaptılar. Teorik olarak bu embriyoların tüp bebek yöntemi ile hayat bulmaları mümkün görünmekte. Öyle görünüyor ki bu ihtimal yakın zamanda hayat bulacak. Çin’in Shenzhen şehrinde bulunan Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde Dr. He Jiankui önderliğindeki ekip, Çinli bir çiftten laboratuvar koşullarında elde ettikleri embriyodan CCR5 genini CRISPR tekniği ile çıkarıp tekrar anne rahmine transfer etmeyi düşünüyorlar. Ekip genetiği değiştirilmiş bebeğin HIV, çiçek hastalığı ve koleraya karşı dirençli olacağını düşünüyor. Dr. Jiankui proje hakkında ser verip sır vermese de edinilen bilgilere göre bebek ana rahminde sürekli gözlem altında tutulup, herhangi bir anormallikte embriyonun hayatı sonlandırılacak. Eğer proje planlanılan gibi başarılı bir şekilde sonuçlanırsa bu hem Dr. Jiankui hem de Çin için büyük bir dönüm noktası olabilir. Bu sayede Çin Halk Cumhuriyeti..

Sonrası Çinlilerden genetiği değiştirilmiş bebek hamlesi Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Kanser ve AIDS tedavisi için büyük umut ışığı
  2. RNA’lar CRISPR’ın kıskacında
  3. CRISPR gen düzenleme tekniği ilk kez bir insan üzerinde uygulandı
]]> https://www.bilim.org/cinlilerden-genetigi-degistirilmis-bebek-hamlesi/feed/ 1 Leptomeninksler: Uyku oluşturucu Prostaglandin D2’nun beyindeki ana kaynağı https://www.bilim.org/leptomeninksler-uyku-olusturucu-prostaglandin-d2nun-beyindeki-ana-kaynagi/ https://www.bilim.org/leptomeninksler-uyku-olusturucu-prostaglandin-d2nun-beyindeki-ana-kaynagi/#comments Sat, 24 Nov 2018 10:46:20 +0000 https://www.bilim.org/?p=19491 Araştırmacılar tarafından yakın geçmişte birçok uyku oluşturucu moleküller (somnojenler) tespit edildi. Bunlardan bazıları sitokinler, anandamide, urotensin II, ve adenozin molekülleridir. Bu moleküller arasında yer alan Prostaglandin D2 (PGD2) uyku indükleyici etkisi ise 30 yılı aşkın bir süredir bilinmektedir. Yapılan çalışmalar uyku indükleyici moleküllerin uzun süreli uyanıklık periyodunda beyinde biriktiklerini gösteriyor. Araştırmacılar uyanıklık periyodunda bu moleküllerin belli bir seviyeye ulaştıktan sonra uyku oluşturucu sinirlere etki ederek beynin uyku fazına geçmesinde rol aldıklarını düşünüyorlar. Bir araşidonik asit türevi olan Prostaglandin D2 iki farklı prostaglandin sentez enzimi (PGDS) olan; hematopoietic PGDS, ve lipocalin-type PGDS tarafından sentezlenmektedir. Çalışmalar lipocalin-type PGD2 synthase (LPGDS) tarafından sentezlenen PGD2’larin uyku oluşturucu özelliklerinin olduğunu ortaya çıkardı. Beyin dokuları üzerinde yapılan deneylerde LPGDS’in; koroid pleksus (CP), leptomeninksler (LM) ve oligodendrositler (OD) hücreleri tarafından üretildiği tespit edildi. Geçtiğimiz günlerde “Frontiers in Cellular Neurobiology” dergisinde yayınlanan çalışmada araştırmacılar ilk kez uyku oluşturucu..

Sonrası Leptomeninksler: Uyku oluşturucu Prostaglandin D2’nun beyindeki ana kaynağı Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Endothelin ve Orexin’in kaşifi Masashi Yanagisawa ile çok özel söyleşi
  2. Prof. Gordon Arbuthnott ile beyin mekanizmaları ve davranışlar üzerine
  3. Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi
]]> https://www.bilim.org/leptomeninksler-uyku-olusturucu-prostaglandin-d2nun-beyindeki-ana-kaynagi/feed/ 1 Gelişimsel nörobiyolojiye eşsiz bir adada yolculuk https://www.bilim.org/gelisimsel-norobiyolojiye-essiz-bir-adada-yolculuk/ https://www.bilim.org/gelisimsel-norobiyolojiye-essiz-bir-adada-yolculuk/#respond Sat, 06 Oct 2018 17:24:29 +0000 https://www.bilim.org/?p=19218   Şubat ayında e-posta kutuma düşen mesaj ile önceden bildiğim fakat yoğun araştırma temposundan dolayı değerlendiremediğim Okinawa bilim ve teknoloji enstitüsünün (OIST) düzenlediği gelişimsel nörobiyoloji kursuna bu yıl başvurma kararı aldım. İşlerin yoğunluğundan dolayı pazar günü (başvurunun son günü) danışmanımdan referans mektubunu alma telaşına girsem de sorunsuz bir şekilde gerekli belgeleri zamanında OIST’in internet sistemine yükledim ve başvurumun değerlendirme sürecini beklemeye başladım. OIST’ın Japonya içerisinde çok özel bir konumu var; görece yeni kurulmuş bir enstitü olsa da finansal kaynakları son derece iyi düzeyde. Dolayısıyla kursa seçildiğiniz takdirde tam finansal destek almanız söz konusu. Başvuruyu yaptıktan 1.5 ay sonra organizasyon ekibinden gelen e-posta ile kursa katılma hakkını kazandığımı öğrendim. Bizden araştırmalarımız ile ilgili 8 dakikalık bir konuşma ve poster sunumu hazırlamamızı istediler. Program 2 haftalık periyoda yayılmış ve alanında son derece önemli öncü bilim insanları konuşma vermek üzere davet edilmiş. Bu..

Sonrası Gelişimsel nörobiyolojiye eşsiz bir adada yolculuk Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Prof. Gordon Arbuthnott ile beyin mekanizmaları ve davranışlar üzerine
  2. Beyinde hareket fonksiyonlarını kontrol eden bölgede yeni bulgular
  3. Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi
]]> https://www.bilim.org/gelisimsel-norobiyolojiye-essiz-bir-adada-yolculuk/feed/ 0 Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi https://www.bilim.org/clifford-b-saper-ile-beynin-uyku-ve-uyaniklik-mekanizmalari-uzerine-cok-ozel-soylesi/ https://www.bilim.org/clifford-b-saper-ile-beynin-uyku-ve-uyaniklik-mekanizmalari-uzerine-cok-ozel-soylesi/#comments Sat, 20 Jan 2018 06:24:13 +0000 http://www.bilim.org/?p=18060 Dr. Clifford B. Saper, karmaşık sinir bağlantılarının aydınlatılması üzerine yaptığı 40 yılı aşkın çalışmalar ile bilinen dünyanın en önemli nöroanatomistlerinden biridir. Sinir hücrelerinin birbirleri ile olan bağlantılarının haritalanması üzerine yaptığı çalışmalar; Obezite, Parkinson, Alzheimer ve Şizofren gibi hastalıkların tedavisine önemli katkılar sağladı. Bunun yanı sıra, Dr. Saper ve ekibi beyindeki uyku ve uyanıklık mekanizmalarının aydınlatılmasına yönelik öncü çalışmalara imza attılar. Beynin, uyku ve uyanıklık arasındaki geçişlerde hangi yolları izlediğini dünya kendisi ve ekibinin gerçekleştirdiği çalışmalardan öğrendi. Son 25 yıldır Harvard Tıp Okulu, Beth Israel Deaconess Tıp merkezinde nöroloji anabilim dalı başkanı olarak ekibi ile birlikte çalışmalarını yürütüyor. Amerika’nın en önemli ve duayen klinik nörologlarından biri olan Dr. Saper ile engin tecrübesi, başarıları ve aydınlattıkları uyku-uyanıklık mekanizmaları ile ilgili çok özel bir söyleşi gerçekleştirdik. Clifford Hocam, söyleşi teklifimizi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ederim. Bize kısaca kendinizi tanıtabilir misiniz? Bu fırsatı..

Sonrası Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Prof. Gordon Arbuthnott ile beyin mekanizmaları ve davranışlar üzerine
  2. Uykusuzluk kemik iliği nakillerinin başarı oranını düşürüyor
  3. Nucleus accumbens’ın uyku oluşturucu fonksiyonun moleküler temeli aydınlatıldı
]]> https://www.bilim.org/clifford-b-saper-ile-beynin-uyku-ve-uyaniklik-mekanizmalari-uzerine-cok-ozel-soylesi/feed/ 1 Nobel yolundaki biyolojik saati anlamak https://www.bilim.org/nobel-yolundaki-biyolojik-saati-anlamak/ https://www.bilim.org/nobel-yolundaki-biyolojik-saati-anlamak/#respond Wed, 18 Oct 2017 13:23:10 +0000 http://www.bilim.org/?p=17912 Karolinska Enstitüsü’ndeki Nobel ödülü komitesi Stockholm’de 10 Aralık’ta sunulacak Nobel Fizyoloji ve Tıp ödüllerini bu yıl biyolojik saat çalışmalarına verdi. Bu haberi alır almaz bende bir gülümseme belirdi. Zira, birkaç zaman önce işin uzmanları ile yaptığım sohbetlerde biyolojik saat çalışmalarının Nobel ödüllerine çok yakın olduğu belirtiliyordu. Ben ise bağışıklık terapileri ve devrimsel gen düzenleme tekniği CRISPR çalışmaları dururken biyolojik saat çalışmalarının komite tarafından çokta değerlendirilmeyeceğini düşünüyordum. Öyle anlaşılıyor ki biyolojik saat üzerine çalışmalar yürüten etkin bilim insanlarının lobi faaliyetleri işe yaramış ve çok sayıda bilim insanı tarafından Nobel ödülüne aday olarak gösterilen biyolojik saat çalışmalarına Nobel ödül komitesi kayıtsız kalamamış. Yaşamdaki her şeyin bir döngü içerisinde olduğu insanoğlu tarafından ilk keşfedilen buluşların başında geliyor. Yüzyıllar öncesinde günleri, haftaları, ayları, yılları, mevsimleri gözlemlemeye başlayarak bir saatin varlığını hisseden insanoğlu bu saatin organizmalardaki akrep ve yelkovanın ne olduğu konusunda günümüze kadar yüzlerce..

Sonrası Nobel yolundaki biyolojik saati anlamak Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Endothelin ve Orexin’in kaşifi Masashi Yanagisawa ile çok özel söyleşi
  2. 21. Yüzyılın Genetik Mucizesi: CRISPR
  3. Clifford B. Saper ile beynin uyku ve uyanıklık mekanizmaları üzerine çok özel söyleşi
]]> https://www.bilim.org/nobel-yolundaki-biyolojik-saati-anlamak/feed/ 0 Kaşınan birini görünce neden kaşınıyoruz? https://www.bilim.org/kasinan-birini-gorunce-neden-kasiniyoruz/ https://www.bilim.org/kasinan-birini-gorunce-neden-kasiniyoruz/#comments Sun, 16 Apr 2017 18:12:49 +0000 http://www.bilim.org/?p=17743 Esneyen veya kaşınan birini görmeniz sizin de bu davranışı istem dışı tekrarlayarak çevrenizdekilerine bulaştırmanız için yeterli. Bu durum davranış bilimi üzerine çalışan araştırmacıların uzun yıllar dikkatini çekmiştir. Peki gerçekte ne oluyor da kaşınan birini görmemiz bizde de aynı davranışı tekrarlama hissini oluşturuyor? Bulgular bulaşıcı davranışların yalnızca insanlarda değil, bir çok canlıda da bulunduğunu gösteriyor. Geçtiğimiz günlerde Science’da yayınlanan çalışmada araştırmacılar, fareler üzerinde yaptığı deneylerde bu davranışın farelerde de mevcut olduğunu gözlemlediler. Deneylerde kullanılan fareye video aracılığı ile sürekli kaşınan bir başka farenin görüntüsü izletildi. Fare, kendisine izletilen videodaki kaşınan fareyi görür görmez saniyeler içerisinde aynı kaşınma davranışını sergiledi. Bunun üzerine kaşınan fare videosunu izleyen farenin, hangi beyin bölgesindeki sinirlerin aktif olduğunu inceleyen araştırmacılar; uyku-uyanıklık ve biyolojik saatten sorumlu olan suprachiasmatic nucleus (SCN) bölgesindeki sinirlere ulaştılar. İlerleyen deneylerde SCN bölgesindeki sinirlerin; fareler bulaşıcı kaşınma davranışını sergilemeden önce bir sinir hücresi proteini..

Sonrası Kaşınan birini görünce neden kaşınıyoruz? Bilim.org ilk ortaya çıktı.

İlgili yazılar:

  1. Prof. Gordon Arbuthnott ile beyin mekanizmaları ve davranışlar üzerine
  2. Sesin beyindeki oluşumu ile ilgili yeni bulgular
  3. Uykusuzluk kemik iliği nakillerinin başarı oranını düşürüyor
]]> https://www.bilim.org/kasinan-birini-gorunce-neden-kasiniyoruz/feed/ 1