Havadan karbonu çekecek ve onu jet yakıtına dönüştürecek bir yol bulundu


Elektrikle çalışacak uçaklar için ilk fikirler oluşmuş olsa da uçuşların başlaması için önümüzde epeyce yıl var. Bu esnada araştırmacılar ticari uçakları daha sürdürülebilir bir hâle getirmeye uğraşıyor ve bunu yapmanın en iyi yollarından biri tükettikleri yakıtı değiştirmek. Oxford ve Cambridge Üniversitelerinden ekipler atmosfere karbondioksit (CO2) vermek yerine bu gazı yakalayıp yakıt olarak kullanma fikrini düşündü.

Pil teknolojisinde büyük atılımları gerektiren elektrikli uçaklar yapmak yerine bu yeni yaklaşımla dünyanın karbon izini yakın zamanda düşürebilecek bir fikir ortaya çıktı. Büyük ölçekte işe yaramasını becerebilirlerse elbette.

Laboratuvar ortamında araştırmacılar ucuz bir demirli katalizör kullanarak CO2 gazını doğrudan yakalayıp jet yakıtına dönüştürecek reaksiyonları başardı. Elde edilen yakıt miktarı çok küçük, ama havadan fosil yakıtları yüksek hacimlerde alınabilirse ve yeterince büyük bir etkililik faktörü ile enerjiye dönüştürülebilirse ve tekrar salınabilirse, bir uçak teorik olarak karbona nötral olarak uçabilir.

Normalde fosil yakıtları yandığında içerdikleri hidrokarbonlar karbondioksit ve suya dönüşür ve enerji verir. Bu yeni sistem, bahsettiğimiz doğal süreci tersine çeviriyor.

Sisteme ısı ilâve ederek, mühendisler karbondioksidi hidrojenle birleştirmiş, sudan ayırmış ve bir jet motorunda kullanılabileceğini düşündükleri birkaç gram sıvı yakıt oluşturmuş oldular.

Bu etkileyici kimyasal tepkime için kullanılan katalizör demir, mangan ve potasyum içeriyor, bu elementler Dünyamızda oldukça bol miktarda var, diğer olasılıklara göre hazırlanması daha kolay ve ucuz. Katalizör ayrıca hidrojen ile kolaylıkla birleşebiliyor ve jet yakıtı hidrokarbonlarına yüksek seçimlilik gösteriyor.

Sonuç olarak ele biraz yakıt, aynı zamanda sadece fosil yakıtlarından elde edilebilecek petrokimyasal maddeler de geçiyor.

Yeni sistem ilk değil ve karbon emisyonlarını istenen bir yakıt biçimine dönüştüren son sistem olmayacak. Kanada’da, bilim insanları ormanın CO2 yakalamasına benzer şekilde CO2‘yi yakalayacak endüstriyel ve büyük bir kompleksi geliştiriyordu ve bu yolla hidrokarbon yakıtı oluşturmayı hedefliyorlardı.

Atmosferdeki CO2‘yi sıvı yakıta dönüştürmek mümkün ise de, az bir miktardan daha çoğunu elde etmenin son derece zor ve pahalı olduğu anlaşıldı. Yeni sistem ümit veriyor, ancak pratik amaca hizmet edip etmeyeceği başka bir husus. Ölçeği artırmak her zaman bir sorun, sürprizler oluşabiliyor. Ancak uzun soluklu bir projede çevresel bir karbon ekonomisini benimsemek gerekiyor.

Bazı araştırmacılar ümitli, bazıları da havada uçma fikrini ütopik buluyor. Geçen yıl, Avrupa’lı bir şirket atmosferdeki CO2‘yi elde edip gelecekteki uçaklara yakıt olarak sunmak istediğini belirtmişti ve eleştirmenler her gün üretilen yakıt miktarının uçağı ancak beş dakika uçurabileceğini söylemişti.

İklim krizine bu kadarcık yakıt deva olamaz ve bazı çevreciler tek çıkar yolun daha az uçuş yapmak olduğunu söylüyor. Çevresel karbon ekonomisi henüz gerçekleştirilemedi ve iklim değişikliği krizi de patlamak üzere. Sonuç olarak bu ümit veren teknolojiyi ne kadar hızlı üst mertebelere çıkaracağımız önemli ve gerçek de şu, düşündüğümüz kadar hızlı gerçekleşmeyebilir.

Mühendisler yeni sistemlerini karbon salınımı yapan bildik unsurlara, örneğin kömür yakan güç santrallerine bağlamak istiyor ve bu da elbette fosil yakıtın tüketilmesine devam etmeyi gerektiriyor. Ayrıca son derece pahalı ve başarılı olsa bile iş dünyası için çekici görünmeyebilir.

Bitkisel kökenli, sürdürülebilir biyoyakıtlar da büyük miktarda ekin alanına ihtiyaç duyuyor ve emisyonlarımızı aynı anda azaltamıyor.

Çalışma ekibi sonuç olarak şöyle diyor: “havacılık sektöründe net sıfır karbon emisyonlarına erişebileceğimiz bir vizyon oluşturabiliriz ve gelecekte küresel bir sıfır karbonlu havacılığa ulaşabiliriz”.

Hep beraber göreceğiz.

Kaynak: Researchers Find a Way to Pull Carbon Out of The Air And Turn It Into Jet Fuel | Science Alert





+ Yorum bulunmuyor

Yorum ekle