Yüz tanıma becerisi kaybolursa…

Bir kaza geçiriyorsunuz, komaya giriyorsunuz, çıkıyorsunuz, her şey normal, bir tek anneniz olduğunu iddia eden kadını bir türlü tanıyamıyorsunuz. Evet, bu kadın annenizin tıpkısının aynısı, ama o değil gayet eminsiniz. Nasıl mı?

Capgras Yanılsaması denilen bu durum uzun süre bilim adamlarının ve psikologların zihinlerini meşgul etti. Ünlü nörolog Ramachandran, TED konuşmasında bu yanılsamayı en sonunda nasıl çözdüğünü anlatıyor: Belki de bu insanlarda bir şekilde görsel duyuyla duygusal işlemlerden sorumlu Amigdala arasındaki bağlantı kopmuştur. Dolayısıyla annelerine baktıklarında annelerine tıpatıp benzeyen ama ona hissedecekleri yakınlığı, sıcaklığı hissetmedikleri tamamen yabancı bir kadını görüyorlar.

Normal şartlarda bir şeyi görünce bu bilgi duygu merkezimize yani amigdalaya uğrar. Orada gördüğümüz şeye bağlı olarak ya bir duygu (mutluluk, sevgi, rahatlık veya korku, tiksinme, stres) geliştiririz ya da hiçbir şey hissetmeyiz ki bu genelde bize bir şey ifade etmeyen nesneler karşısında olur. Bir duygu geliştirdiğimiz zaman bu parmak uçlarımızdaki terlemenin ölçülmesi yoluyla tespit edilebilir. Ve Ramachandran gösterdi ki Capgras Yanılsaması’na sahip insanlar ne görürlerse görsünler hiçbir duygu üretmiyorlar. Böyle olunca da iki dakika önce telefonda konuştukları anneleri yanlarına geldiğinde tanıyamıyorlar.

Aslında Oliver Sacks’in Karısını Şapka Sanan Adam kitabında bu ve bunun gibi pek çok garip vaka ele alınıyor. Bu konular ilginizi çekiyorsa mutlaka okuyun derim. Özeti burada. Bu garip vakalar beynin hangi bölgesinin hangi işlemden sorumlu olduğunu anlamak açısından çok büyük öneme sahipler.

1 yorum

Yorum yap
  1. 1
    Bilgenur Baloğlu

    Bu kitabın içinde kendisi de bir nörobiyolog olan Olivers Sacks’ın hastalarından birçok vaka çalışmasına örnek bulmak mümkün. Beni en çok şaşırtan ise kitaba adını veren vaka idi. Ana karakter müzikle büyümüş, müzik öğretmenliği yapıyor ve insanları seslerinin küçük bir tınısından tanıma yetisine sahip. Yani mesela öğrencilerini tek tek seslerinden ayırt edebilir. Fakat beyninde oluşan -nedenini ve nasılını hatırlamasam da- hasar sebebiyle görme yetisi gitmediği, yani körlük gibi bir durum olmadığı halde gördüğü nesne ve kişileri tanımlayamıyor. Karısını şapka sanabiliyor ama sesini duyunca karısı olduğunu anlıyor. Çok çok ilginç hikayeler vardı kitapta. Yazınla bu konuya değindiğin için teşekkürler..

+ Leave a Comment