Yeni ilaç yan etkilerini Google ile incelemek

Daha önceden bilinmeyen, reçete edilmiş ilaç yan etkileri, insanların internette yaptığı aramalardan ortaya çıktı. Kanıt kan şekerinin yükselmesi olan hiperglisemiye neden olan özel iki ilacın beraber kullanımı idi ve 6 milyon web kullanıcısı tarafından yapılmış aramalar gözden geçirildi. Bilim adamları bu durumun ilaçların gözlenmesini değiştireceğini söylüyor.

ABD'deki Kolombiya Üniversitesi'nden Nicholas Tatonetti konu hakkında şöyle konuştu:

 

“Biri kötü hissetmeye başladığında ilk yaptığı şey sevdiklerine bilgi vermek ve internette bir arama motoruna (örneğin Google) ne hissettiğini yazmak. Milyonlarca kişi her zaman arama yapıyor, milyarlarca arama her gün yakalanıyor. Bu bize çok daha fazla veriyi yakalamak için yeni bir fırsat veriyor ve ilaçların yan etkilerini izlemek için yeni bir yol sunuyor”.

Şu anda, piyasadaki ilaçların yan etkileri kişilerin geri bildirimi ile izleniyor. Gerekenin altında bildirim yapmak yaygın ve yan etkiler kolayca gözden kaçabiliyor.

ABD'deki Microsoft şirketi, Stanford ve Columbia Üniversitelerinde çalışan bilim adamları web arama verilerinin analizini otomatik hale getirdi. 2010 yılının tamamı için, bilgilerini paylaşmayı seçen 6 milyon web kullanıcısının aramalarını izlediler. Testin sonunda, teknik bir antidepresan olan paroksetin ve kolesterol düşürücü bir ilaç olan pravastatin ile hiperglisemi arasında bir bağlantı buldular. Microsoft'tan baş yazar Ryen White konu hakkında şöyle diyor:

“Hiperglisemi ile ilişkili terimlerin aranmasındaki artış, bu ilaç çiftinin yalnızca birindeki verilere karşılık söz konusu ilaçların beraberce kullanılması sırasında tespit edildi”.

Pek çok ilaç onaylandıktan sonra yan etkilerde patlama yaşanmaktadır, çünkü klinik deneyler nispeten küçük ve homojen hasta grubu üzerinde gerçekleştirilmektedir. Bir ilaç piyasaya sürüldüğü zaman, büyük, daha çok dağılım gösteren nüfusun anlamı öngörülmemiş yan etkilerin ortaya çıkmaya başlamasıdır. Yalnızca ABD düşünüldüğünde, yan etkiler her yıl binlerce kişinin ölümüne ve milyarlarca dolara mal olmaktadır.

Yazarlardan Ross Altman, şöyle diyor:

“İlaçların piyasaya sunulmasından çok kısa bir süre sonra ortaya çıkan yan etkileri tespit edebilmemize olanak tanıyan sistemler oluşturmayı umuyoruz”.

Yan etki izleme yazılımı kütük izleme ile dönemsel grip salgınlarının daha önceden takip edilmesi fikrinden yola çıkarak hazırlanıyor. Tatonetti, üçlü veya dörtlü ilaç-ilaç etkileşimlerini bile gözlemleyebilecek yeteneğe sahip olunacağını söylüyor.

Londra Ekonomi Okulu'nda Sağlık Sistemleri ve Politikaları üzerine Avrupa Gözlemcisi olarak çalışan Jon Cylus, konu hakkında şunları söylüyor:

“Son zamanlardaki diğer çalışmalar Google Insights gibi benzer veri kaynaklarını kullanıyordu ve depresyon, huzursuzluk ve alkolizm gibi ekonomik krizin sağlık etkilerini inceliyordu. Sanıyorum ki bu yöntem özel ilaçlardan veya ilaç kombinasyonlarından ileri gelen yan etkilerin sistematik raporlarını incelemek için daha çok çalışılabilir. Birleşik Krallık'taki NICE ve ABD'deki FDA gibi kurumlar tarafından bu verilerin kullanılması piyasadaki ilaçların güvenli olmasına ve bir bildirim yapılmamış ilaçlar için daha erken bildirim sağlamaya neden olabilir”.

Kaynaklar

http://www.rsc.org/chemistryworld/2013/03/google-tracking-drug-side-effects

R W White et al, J. Am. Med. Inform. Assoc., 2013, DOI: 10.1136/amiajnl-2012-001482

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap