Yakın kızılötesi spektroskopisi ortaçağ sanatını aydınlatıyor

ABD ve İtalya'daki bilim adamları daha çok jeofizikte uzak algılama için kullanılan bir tekniği Ortaçağ'dan kalma sanat eserlerine uyguladı ve çok şaşırtıcı sonuçlar aldı. 15.yüzyıldan kalma bir el yazması eserin bir yaprağının yakın kızılötesi hiperspektral görüntülemesi, sanatçı tarafından kullanılan pigment bağlayıcılarının bir haritasını ortaya çıkardı. Teknik yalnızca koruma uzmanlarına, tabloları geri kazanma ve kararlılaştırma için stratejileri daha iyi planlama fırsatı sunmayacak, ayrıca, sanat tarihçilerine bireysel olarak sanatçılar tarafından tercih edilen malzemeler ve yöntemlere yeni bir bakış açısı kazandırmaya da yarayacak.

Kızılötesi spektroskopisi kullanılarak araştırmacılar bu el yazmasının ressamının normalde freskler ile ilişkilendirilen pigment bağlayıcıları kullanarak kişiye özgü bir stil sahibi olduğunu buldu

© Lorenzo Monaco, Dua Eden Peygamber, 1410/1413, ince parşömen üzerine minyatür, Ulusal Sanat Galerisi, Washington, Rosenwald Koleksiyonu

Sanat tarihçileri ve koruma uzmanları, pigmenti taşımak için kullanılan Arap zamkı veya yumurta akı gibi organik bağlama araçları ile pigmentler gibi, sanatçılar tarafından kullanılan malzemeler hakkında ayrıntılı bilgiye ihtiyaç duyuyor. Bazı durumlarda analiz için sanat eserinden küçük örnekler almak veya çalışılan eserin küçük bir alanına görüntüleme tekniklerini uygulamak mümkün oluyor. Ancak günümüze kadar, çalışmayı tamamiyle kullanılan malzemeler cinsinden gözden geçirmek zor idi.

Ulusal Sanat Galerisi, Washington, DC'de uzman görüntüleme bilimcisi olarak çalışan John Delaney bir araştırma ekibine öncülük ederek yeni bir cihaz geliştirmelerini sağladı. Delaney, şöyle açıklıyor: “En uygun şekilde tasarlanmış hiper-spektral haritalama kameraları kullanarak, molekülün yapısı ile daha doğrudan ilişkili titreşimsel özelliklere bakmak için yakın kızılötesi yöntemini kullandık”. “Buradaki sorun, kullanılan kameraların parlak ışıkta çalışması idi, oysaki ışıklandırılan el yazmalarında yalnızca çok düşük şiddette bir ışık kullanılabilir”.

Araştırma ekibi, geliştirdikleri sistemi kullanarak bir el yazmasından E harfini gösteren bir yaprak ve İtalya'da Lorenzo Monaco isimli bir keşiş tarafından tuvale aktarılan ve resmi yukarıda bulunan “dua eden peygamber” resmini inceledi. Beyaz bir ışık kaynağı, sanat eserine doğru yöneltiliyor, yansıyan ışın toplanıyor, bir spektrum haline dağıtılıyor ve analiz ediliyor. Araştırma ekibi, bu yöntemin çalışmasından çok memnun oldu. Delaney, şöyle devam ediyor: “Bu yakın kızılötesi titreşim bantları zayıf ve 'kirli' gözüküyor”. “Bunu yapmak kolay bir şey değil ve insanlar, teşhis amacıyla böyle düşük şiddetli ışıklı koşullar altında bunları kullanmamıza şaşırıyor. Dürüst olmak gerekirse, bu bize de biraz sürpriz oldu”.

Göz alıcı şekilde, teknik diz çöken peygamber kısmındaki bağlayıcı içinde yağ varlığına ait işaretler buldu. Ancak boyanın geri kalan kısmında yağ izine rastlanmadı. Delaney'e göre, bu yağ yalnızca yumurtanın akı değil, tamamının kullanılmasından ileri gelen ve tempera (yumurta zamkı) olarak bilinen bir bağlayıcıdan geliyor olabilir. Yumurtadaki zamklı kısmın kullanılması şaşırtıcıdır, çünkü geleneksel kaynaklara göre Arap zamkı ve yumurta akı bağlayıcı olarak geniş ölçüde kullanılmıştır. Bu buluş, söz konusu sanatçının kendine özgü bir stile sahip olduğunu, muhtemelen daha önceki, yumurta zamkının daha geniş ölçüde kullanıldığı panel ve fresk çalışmalarından esinlenerek yaptığını gösteriyor.

Londra'daki Ulusal Galeri'de bilimsel faaliyet müdürü olarak görev yapan Ashok Roy çalışmadan etkilendiğini belirtiyor. Roy şöyle konuşuyor: “Bu çalışma muhteşem ve sanat eserlerinin üzerindeki araştırmalarda büyük bir ilerlemeyi gösteriyor”. “Boyaya ait mikro örnekler almanın imkânı olmadığı için, elyazmalarındaki boyada kullanılan bağlayıcı ortamı anlamak çok güç”. Roy, sözlerini şöyle bitiriyor: “Araştırmacıların geliştirdiği teknik, ışıklandırılan el yazmalarının ve bu türden diğer herşeyin teknolojisindeki tarihsel gerçekleri tanımlamak için çok önemli olacaktır”.

Aktaran: Simon Hadlington

 Kaynaklar

http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2012/April/medieval-art-illuminated-manuscript-near-infrared-spectroscopy-analysis.asp

P Ricciardi et alAngew. Chem., Int. Ed., 2012, DOI: 10.1002/anie.201200840

1 yorum

Yorum yap

+ Leave a Comment