WISE görevi milyonlarca kara delik buldu

NASA’nın WISE görevi ile (2009’un sonunda Dünya’nın alt yörüngesine fırlatılan bir kızılötesi uzay teleskopu) 29 Ağustos 2012'de duyurulduğu üzere uzayda “milyonlarca” olası süper kütleli kara deliği ve bunun yanında 1.000 tane tozlarla çevrili çok yüksek sıcaklıklara sahip, NASA’nın “Sıcak Köpekler” olarak isimlendirdiği galaksileri buldu. Bu kara delikler belki de evrenin ilk zamanlarında Samanyolu galaksimizin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliğe örnek olabilirler.

Evren'in ilk zamanlarında galaksi ve kara delik gibi gökcisimlerinin genç olduğu zamanlarda bunlar gibi süper kütleli kara delikler belki de kuasar diye bildiğimiz hayli parlak objelere enerji kaynağı sağlıyordu.

Kaliforniya Pasadena’daki NASA’nın Jet Fırlatma Laboratuvarı'ndan (JPL) WISE kara delik çalışmasının öncü yazarı Daniel Stern şöyle diyor: “Kara delikleri yakaladık. WISE onları tüm gökyüzü boyunca buluyor…”

Bu objeler bundan önce neden görülmemişti? Cevap şu ki, tozlarla kaplılardı ve tozlardan onları göremiyorduk. WISE teleskopu tozdan görebiliyor. WISE’ın açılımını Türkçeye çevirirsek “Geniş Alanlı Kızılötesi Dalga Keşifçisi” (Wide-field ınfrared Survey Explorer). Anlayabileceğiniz gibi teleskop elektromanyetik spektrumun kızılötesi dalga boyuna duyarlı ve o dalga boyunda görüntüler elde edebiliyor. Gece görüş gözlükleri gibi çalıştığı da söylenebilir; gece görüş gözlükleri, objeler tarafından ısı olarak yayılan kızılötesi ışığı yakalıyor. Kara delikler de çevrelerindeki tozu ısıttıkları için kolaylıkla teleskop tarafından görülebiliyorlar.

2009 ve 2011 yılları arasında, WISE teleskopu tarafından kızılötesi üzerinden iki tam gökyüzü taraması gerçekleştirildi. Teleskop gökyüzünün milyonlarca fotoğrafını çekti. Görevdeki tüm veriler halkın ulaşabileceği bir şekilde yayınlandı. Şimdi astronotlar WISE verilerini kara delikler gibi yeni keşifler yapmak için kullanıyorlar.

Yukarıdaki fotoğraf, gökyüzümüzde dolunayın kapladığı alanın 3 katı bir alana yakınlaşıyor. Kara delik adayları –kuasarlara güç sağlama olasılığı olan- sarı dairelerle işaretlenmiş olarak gösterilmekte.

Astronotların söylediğine göre bu bulgular onlara galaksilerin ve süper kütleli kara deliklerin merkezlerinden nasıl büyüdüklerini ve birlikte nasıl geliştiklerini anlamalarına yardım ediyor.

 

Kaynak: http://earthsky.org/space/wise-mission-finds-millions-of-black-holes

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap