Plazma Hoparlörü Nedir? Nasıl Çalışır?

Size öncelikle şunu belirtmeliyim ki, bahsedeceğimiz plazma hoparlörin evlerimizde bulunan plazma TV’ lerin hoparlörleriyle alakası yok.

Bu hoparlöre plazma hoparlörünün denilmesinin nedeni, havadaki elektronların plazma yapısına geçerek ritmik bir şekilde titreşmesiyle oluşan sesler bütünü üretmesinden dolayıdır.

Bu ilginç hoparlörün nasıl çalıştığına bakmadan önce size bunu daha iyi anlatabilmem için birkaç teknik bilgi vermem gerekli. Bunlardan ilki plazma ne olduğunu açıklamak olacak.

Plazma nedir?

Plazma yapısını kabaca şu şekilde açıklayabiliriz: Katı bir cismi oluşturan moleküllerin hareketi çok azdır, moleküllerin ortalama kinetik enerjisi herhangi bir yöntemle (örneğin ısıtılarak) arttırıldığında cisim ilk önce sıvıya, sonra da gaza dönüşür. Eğer gaz halindeki madde ısıtılmaya devam edilirse iyonlaşma başlar, bir elektron çekirdeği çekiminden kurtulur ve serbest bir elektron uzayı meydana getirerek maddeye yeni bir şekil kazandırır. Bu durum devam ettiğinde iyon bulutları oluşmaya başlar. Oluşan bu iyonlar, elektron ve nötr atom karışımı, plazma olarak adlandırılır. Plazma yapısı katı, sıvı ve gazdan farklı olarak yani bir nevi maddenin dördüncü yapısı olarak incelenir.

Ses nedir?

İkinci olarak ses nedir, nasıl oluşur ona bakalım. Ses, iletişimin en temel birimidir. Ses dediğimiz olay,  titreşimin havada ilerleyip kulağımıza gelmesi ile oluşur. Titreşimin frekansı ses tonunu belirlerken, titreşimin şiddeti sesin ne kadar uzak mesafelere gideceğini belirlemektedir.

Şimdi plazmanın ve sesin ne olduğunu öğrendiğimize göre plazma hoparlörü nedir ve nasıl çalışır ona bakalım.

Günlük yaşantımızda cep telefonlarında, televizyonlarda ve hatta trafik lambalarında kullandığımız hoparlörler 1920 yılından beri hiçbir şekilde evrime uğramadı. Ta ki şimdiye kadar. Birkaç yıldır kendini yeni yeni gösteren plazma hoparlörler bu evrimde yeni bir rol oynamaya başladı bile. Plazma hoparlöre en iyi örnek, yağmurlu bir havada dışarı baktığınızda gördüğünüz o parlak yıldırımın birkaç saniye sonra gelen büyük görkemli gürültüsüdür.

Plazma hoparlörü nasıl çalışır?

Plazma hoparlörün çalışabilmesi için öncelikle bir plazma oluşturması gerekli. Bunun için en büyük sorun,  havayı yırtmaları gerekmesi. Bunu şu şekilde açıklayabiliriz: Bulunan ortamın gaz dengesi ve nem oranına bağlı olarak ufak bir ark oluşturulmak istendiğinde, 1cm için yaklaşık 3000-4000 volt gerilime gereksinimi vardır. Plazmalar ise birkaç yüz bin volt gerilim ile oluşurlar. Bu yüksek gerilimi elde edebilmek içinse bir trafo kullanılır. Trafo girişteki birkaç voltu üzerinde depolayarak birkaç yüz bin volta yükseltmektedir. Trafoyu kontrol etmek için ise bir sürücü devresi kullanılır. Bu sürücü devresi trafoya giden elektriğin frekansını kontrol ederek ses sinyalleri oluşturmasını sağlar. Sizin yapmanız gereken şeyse sürücü devresi girişine ses sinyali vermek. Böylece oluşan plazma titreşerek ses çıkartmaya başlar. Hemen hemen bütün frekansları çalabilmektedir. Bass ses dediğimiz çok düşük frekanslarda plazma düz olan yapısını bozduğu için belirli bir frekansa kadar inmektedir.

Plazma hoparlörler hiç şüphesiz ilginç bir icat. Fakat bu icadın evlerimize gelmesi ne kadar sürer ya da kaç kişi satın alır bilinmez. Sonuçta birkaç metre uzağınızda birkaç yüz bin volt olacak ve bu da onu oldukça tehlikeli bir alet yapıyor. Fakat içerisinde çokça elektro fizik barındıran ilginç bir ürün ve çok güzel göründüğünü de belirtmeliyiz.

Son olarak ise bu hoparlörün nasıl çalıştığını görebilmek için aşağıdaki videoya bakabilirsiniz.

Umarım yazımız hoşunuza gitmiştir. Yorumlarınızı bekliyoruz.

 

Kaynaklar:

http://hackedgadgets.com/2011/01/01/plasma-speaker/
http://tr.wikipedia.org/wiki/Plazma_%28fizik%29
http://tr.wikipedia.org/wiki/Hoparl%C3%B6r

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap