Öğrenciler Martin Shkreli’nin 750$’lık ilacını laboratuavarlarında sadece 2$’a ürettiler!

Öğrenciler Martin Shkreli’nin 750$’lık ilacını laboratuavarlarında sadece 2$’a ürettiler!

Geçen yıl borsacı Shkreli’nin antiparaziter ilaç Daraprimi alıp, fiyatını bir gecede 13.50$’dan 750$’a çıkarması eleştiriler eşliğinde manşetlerde yerini almıştı.

Bunun ne kadar da kötü niyetli bir hareket olduğunu göstermek isteyen Avustralyalı bir grup lise öğrencisi kendi kimya laboratuarlarında 3,7g’lık Daraprim etken maddesini sadece 20$’a üretmeyi başardılar! Bu miktar, Amerika’da Shkreli’nin firmasının yarattığı “kura” göre 35.000 ila 110.000$ arasında bir tutar demek. (Shkreli’nin firması Turing Pharmaceuticals tarafından 750$ fiyatlandırılan ilaç, gelen tepkiler üzerine hastanelere %50 indirimli verilse de, özel hastalar ilacı hâlâ fahiş fiyattan almak zorunda).

Daraprim, Dünya Sağlık Örgütü’nün Zaruri İlaçlar Listesi’nde yer almakta. Özellikle AIDS hastaları, kemoterapi alan hastalar ve hamileler gibi bağışıklık sistemi zayıf kişilerde toksoplazmozis, sıtma gibi enfeksiyonların tedavisinde kullanılan bir antiparaziter ilaç.

Sydney Grammar School öğrencileri geçen yıl Eylül ayında ilacın fiyatındaki artış açıklandığından beri, okul-sonrası kimya programı çalışmaları kapsamında Daraprim etken maddesini sentezlemeye çalışıyorlar.

Öğrencilerden 17 yaşındaki Austin Zhang Sydney Morning Herald gazetesine yaptığı açıklamada “Gerçek dünyaya ait bir problem ile uğraşmak bize kesinlikle daha çok heyecan verdi” derken, arkadaşı James Wood ekliyor “İşin arka planı çok daha önemli görünüyordu”.

Öğrenciler Sydney Üniversitesi’nde bir kimyacı olan Alice Williamson ile araştırmaların paylaşıldığı, “Açık Kaynak Sıtma” isimli bir online platform üzerinden çalışmaya başlıyorlar. Platformun amacı sıtma tedavisini halkın erişebileceği ilaç ve tekniklerle gerçekleştirebilmek.

Daraprim etken maddesini yapabilmek için (primentamin) öğrenciler internetten 100g’ı 36,50$ olan bir kimyasal (2,4-klorofenil asetonitril) ile çalışmalarına başlıyorlar. Kimya öğretmenleri Malcolm Binns, patentli metodun küçük laboratuarları için riskli olması ve tehlikeli yan maddeler oluşturması sebebiyle, primentamin üretmek için yeni bir yol bulmak zorunda kaldıklarını söylüyor. 12 aylık çalışmalarının sonunda 3,7g  primentamin sentezlemeyi başarıyorlar. Maddenin saflığının Williamson tarafından bir spektograf ile onaylanmasının ardından, ekip sonuçları Avustralya Kraliyet Kimya Enstitüsü NSW Organik Kimya Sempozyumu’nda sunuyor.

Williamson, Morning Herald’a yaptığı açıklamada “Bu gördüğüm en güzel spektrograflardan birisiydi” diyor, “yaklaşık 110.000$’lık ilaç değerinde.”

İlaç ABD’de hala çok pahalı iken; Avustralya gibi ülkelerde ise, 1 tablet yaklaşık 1-2$ tutarında. Bunun sebebi ilacın bu ülkelerde patentsiz olması. Oysa Turing Pharmaceuticals ABD’de ilacın dağıtımını “kapalı dağıtım modeli” üzerinden yapmakta. Bu; öğrencilerin yeni ilacı gibi bir rakibin, ABD’de satılabilmesi için Shkreli’nin ürünü ile aynı etkide olduğunu karşılaştırma deneyleriyle kanıtlamak zorunda demek. Bu noktada, eğer Shkreli bu karşılaştırma deneylerine izin vermezse, üreticiler ilacı milyonlarca dolar tutması muhtemel, sıfırdan yapılacak yeni bir klinik araştırmaya sokmak zorunda.

Öğrencilerin asıl hedefi geliştirdikleri ilacı satmak değil. Sadece, basitçe ilacın Turing Pharmaceuticals’ın sattığından çok daha ucuza üretilebildiğini göstermek ve internette tamamını yayınladıkları yeni tekniklerini kullanmak üzere başka üreticilere ilham vermek.

Siz de öğrencilerin Açık Kaynak Sıtma Konsorsiyumu üzerinde yayınladığı metodu inceleyebilir, konuya meraklıysanız okuldaki laboratuarınızda uygulamayı deneyebilirsiniz.

Kaynak: sciencealert.com

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap