Nefesiniz ne kadar sağlıklı?

Sağlıklı insan nefesinin ilk analizi, dışarı çıkarılan havadan hastalıkların rutin bir şekilde teşhis edilmesi olasılığını gündeme getiriyor. Avusturya Bilimler Akademisi üyesi Pawel Mochalski ve arkadaşları tarafından 70'ten fazla uçucu organik bileşik (VOC) tanımlandı, bu işlem GC-MS ile analizden önce örnekleri ön derişiklendirmeye tabi tutmak üzere başüstü katı faz mikroekstraksiyonu (HS-SPME) ile gerçekleştirildi.

Sağlık için nefes analizi güncel bir konudur ve son amaç doktorunuzun tek bir nefesle bir hastalığı teşhis edebilmesini sağlayacak bir cihazın üretilmesidir. Bu henüz gerçekleştirilmemiş bir amaç olsa da, nefes kimyası bazı koşulları gözlemek için şu anda kullanılmaktadır. Nefeste nitrik oksit bulunması astım ve tüberküloza işaret ederken hidrokarbonların bulunması nakledilmiş bir kalbin red edilmesi konusunda bizi uyarmaktadır.

Mochalski grubu tarafından bulunan 74 VOC arasında 24 tanesi hidrokarbon, 10 tanesi keton, sekiz tanesi terpen, yedi tanesi heterosiklik bileşik ve yedi tanesi de aromatik türler olarak tanımlanmıştır. Sonuçlar 28 gönüllü üzerinde yapılan deneylerin ortalaması şeklinde verilmiştir ve kişiler arasındaki farklılıkların görülmesi amaçlanmıştır, ancak Mochalski daha büyük bir insan nüfusu içindeki değişimleri dikkate almak için çok daha büyük çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulacağını söylüyor. Mochalski, şöyle devam ediyor:

“İnsan nefesinde pek çok farklı kaynaktan binlerce VOC bulunduğuna dikkat edilmelidir. Değişme eğilimi gösteren belli bir artalan seviyesi vardır, özellikle ppt ve ppq derişimler söz konusudur”.

Mochalski hava kalitesi, hastanın diyeti ve sigara ve benzeri ürünler kullanıp kullanmadığı gibi çevresel faktörlerin nefes profillerini büyük ölçüde etkileyebildiğini açıklıyor. Şöyle bir uyarıda bulunuyor:

“VOC'ler için bu tür nefes testlerinin doktorlar tarafından yaygın şekilde kabul görmesinden önce gidilecek uzun bir yol var”.

Birleşik Krallık'tan Loughborough Üniversitesi mensubu Paul Thomas çok çalışmaya gerek duyulduğu konusunda hemfikir olduğunu söylüyor ancak Mochalski'nin çalışmalarını övüyor. Thomas, konu hakkında şunları söylüyor:

“Büyük öneme sahip birşeylerin ilk aşamasını yaşamaktayız. Bunun gibi binlerce örneğe ihtiyaç var. Temel insan nefes profilinin tabiatını anlamak son derece önemli”.

Tüberkülozun teşhisinde nefesteki nitrik okside bakılarak yapılıyorsa da, Thomas diğer hastalıkların işaretçilerinin daha nazik olduğunu söylüyor.

“Farklı cinsiyet, diyetler ve sosyal konumlar için fenotipik olarak doğrulanmış, tanımlanmış, karar verilmiş taban çizgileri kullmak son derece önemli”.

Mochalski'nin çalışması yalnızca nefes ile sınırlı değil, ancak kandaki VOC işaretçilerine de bakıyor ve teknolojiyi arama ve kurtarma uygulamalarında önemli bir hale getiriyor. Şu anda koklama yetenekleri nedeniyle kullanılan köpekler yıkıntı içinde kalmış ve yaralanmış kazazedeleri aramak için kullanılıyor, ancak VOC kan işareti elde edilirse kütle spektrometrisi ile koklayarak insan hayatını bulmak için kullanılabilir.

Ancak bu teknolojinin teşhisi ve arama ve kurtarma uygulamaları taşınabilir cihazlara büyük bir bağımlılık göstermekte ve çok hassas değil. Bunun yanı sıra, Mochalski'nin nefes analizi yöntemi tarafından gerek duyulan ön derişiklendirme adımı tekniğin karmaşıklığını artırıyor. Peki, rutin tıbbi check-up'larımızın bir kısmı olarak basit bir nefes analizinden ne kadar uzağız?

Mochalski, şöyle diyor:

“İlerideki nefes testlerinin elde taşınan, tek düğmeli, gerçek zamanlı bir cihazla ve tecrübe sahibi olmayan bir kişi tarafından kullanılarak yapılacağına inanıyoruz. İyon hareketlilik spektrometrisi bu bağlamda çok ilginç bir tekniktir. Şu anda kimyasal savaş araçlarının ve zehirli endüstriyel kimyasalların alan üzerinde tespit edilmesi için zaten kullanılıyor. İlk çalışmalarımızda nefes VOC'lerinin tayininde bu cihazın kullanılması çok umut veriyor”.

 

Kaynaklar

http://www.rsc.org/chemistryworld/2013/03/cancer-breath-test-diagnosis-voc

P Mochalski et al, Analyst, 2013, DOI: 10.1039/c3an36756h

1 yorum

Yorum yap
  1. 1
    Mustafa Korkutata

    Barbaros Hocam, Kaleminize sağlık çok güzel bir haberi bizimle paylaşmışsınız. Doğrusu bu konu uzun süredir araştırma dünyasını meşgul etmekte ve dünya çapında bir çok araştırmacının üzerine kafa yorduğu bir yeni alanı doğurmaktadır. Ayrıca sadece nefesten değil, sesten de hastalık teşhislerinin koyulması yönünde ciddi araştırmalar yapıldığını bilmekteyim. Bu detayı da bilim.org takipçileri ile paylaşmak istedim.

+ Leave a Comment