NASA Dünya etrafında yeni radyasyon kemeri keşfetti

NASA’nın Dünyanın radyasyon kemerlerini araştırmakla görevli olan ikiz Van Allen uzay araçları kalıcı olmasa da yeni bir radyasyon kemerini keşfederek dış uzayın, üstelik gezegenimize en yakın kısımlarının bile bilinmezliklere sahip olduğunu gösterdi. Bilim adamları önceleri bilinmeyen bu radyasyon kemerinin kısa bir zamanda Dünya’yı sardığını ve gezegenler arasındaki güçlü bir şok dalgasıyla ani bir şekilde ortadan kalktığını dile getirdiler.

Bu yeni keşfin herkesi beklenmedik bir şekilde etkilemesinin sebebi, uzay araştırmaları başladığı zaman itibariyle ve uzay çağının ilk büyük keşfi olarak 1958’de Dünyayı saran Van Allen radyasyon kemerlerinin (enerji yüklü parçacıkların manyetik olarak hapsolduğu alanlar) keşfinin tamamlandığına olan inançtı. Böyle bir bilgi çalışmanın lider yazarı Colorado Üniversitesi'nden uzay araştırmacısı Daniel Baker tarafından bile "Bu kemerleri şimdiye kadar tamamı ile anladığımızı düşünmüştük, uzay çağının ilk keşfini” diyerek yorumlandı.

Varolan kemerlerle ilgili bilgi vermek gerekirse, iki daireden oluştuklarına inanılıyor: İçteki alan yüksek enerjideki elektronlardan ve yüksek enerjili artı iyonlardan oluşuyor ve yoğunluğunu birkaç yıldan onlarca yıla yayılan bir zaman için koruyabiliyor; sahip oldukları ikinci dış alanda yüksek enerjili elektronlardan oluşarak yoğunluğu saatlerden günlere değişebilen ve öncelikli olarak güneş rüzgarları ve güneşten gelen radyasyon dalgalarından etkilenen alan. Geçici olarak oluşan kemerin keşfi ile birlikte şimdilerde bilim adamları Van Allen radyasyon kemerlerinin modellerini tekrar inceleyip bu geçici kemerin nasıl oluştuğunu anlamaya çalışıyor.

Van Allen kemerleri tarafından yayılan yüksek miktardaki radyasyon, uydular için ciddi bir risk taşıyabiliyor. 2012 yazında yollanan ikiz uzay araçları her türlü açıdan donatılmışlardı; sahip oldukları ana sensörler enerjik parçacıkları, manyetik alanları ve bu kemerlerdeki plazma dalgalarını üstün hassasiyet ve çözünürlükte analiz edebilirdi. Bu donanıma rağmen böyle bir keşif beklenmiyordu. Araçların ortaya çıkardığı yeni radyasyon kemeri üçüncü olarak sahip olduğu süper enerjik elektronlar ile Van Allen Kemerinin dışından, gezegenin yüzeyinden yaklaşık 19.100 ile 22.300 km uzaktan sarıyor. Bu durağan daire büyük ihtimalle 2 Eylül’de oluştu ve 4 haftadan uzun süre sürdü.

Baker “Özellik çok şaşırtıcıydı, ilk olarak akılsızca araçtaki ekipmanın düzgün çalışmadığını düşündüm, ama kısa zamanda fark ettim ki laboratuarda öyle inanılmaz ekipmanlar üretmiştiler ki bir yanlışın olmaması gerekiyordu, bu yüzden gördüklerimiz doğru olmalıydı” dedi.

Ne yazık ki yeni bulunan bu radyasyon kemeri 1 Ekim'de aniden ve neredeyse tamamen yok oldu. Açık olan şu ki güneş rüzgârlarının hızının yarattığı gezegenler arası şok etkisinden dolayı dağıldı.

“Orijinal keşiften bu yanı elli yıldan uzun süre geçti ve halan yeni, beklenmedik şeyler bulabiliyorsunuz” Baker. “Eskiye dayalı geçmişi olan bir şeyden yeni şeyler bulmak zevk verici bir olay. Şimdi onları yeniden incelemek hem teorik hem de gözlemsel olarak ayrıntılı bir sonuca varmalıyız”.

Geçici radyasyon kemerinin nasıl ortaya çıktığına dair net bir bilgi yok. Ama araştırma görevindeki bilim adamları, güneş rüzgârlarını olası cevap olarak görüyor. Van Allen kemerleri üzerine yapılacak gelecekteki çalışmalar bu geçici dairesel radyasyonların sık olup olmadığını ortaya çıkaracak. Baker "bu durum sık mı yaşanıyor? Ya da biz çok ender yaşanan bir oluşumu şans eseri mi denk geldik? Ve şimdi kullandığımız modern aletlerle farklı ve beklenmedik bir bilgiyle mi karşılaşacağız?” diyor.

 

Kaynak: livescience.com

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap