Kara delikler sanılandan daha çabuk büyüyor

Avustralya’da yapılan yeni bir araştırmaya göre bir galaksinin hacmi ve kara deliği arasındaki ilişki hakkında şu an var olan teorilerin doğru olmadığı tahmin ediliyor.

Melbourne Swinburne Teknoloji Üniversitesi’nden Dr. Nicholas Scott ve Prof. Alister Graham tarafından yapılan araştırma galaksilerin tahmin edilenden çok daha küçük boyutlarda kara deliklere sahip olduğunu gösterdi.

Güneş’ten kütlece milyon hatta milyarlarca kat daha büyük olan kara delikler genellikle galaksilerin merkezinde yer alır ve ayrıca kara delikler galaksinin oluşması ve gelişmesinde ayrılamaz bir bütün olarak görülür. Bununla birlikte astronomlar halen bu ilişkiyi anlayabilmiş değiller.

Scott ve Graham, 77 galaksinin kütlesi ve büyük kara deliklerini gösteren bir veritabanı oluşturmak amacıyla Şili, Hawaii ve Hubble Uzay Teleskobu’ndan bilgi edinip bu bilgileri bir araya getirdi.

Astronomlar yıldızların kara deliklerin etrafında ne kadar hızda döndüklerini ölçerek kara deliklerin kütlelerini saptadılardır.

Şu anki teoriler bir galaksinin kütlesi ve onun kara deliği arasında doğrudan bir orantı olduğunu gösteriyor.

Tutarsızlık

Scott “Bu oran daha büyük galaksiler için doğru, ancak gelişmiş teknoloji ile şu an daha küçük galaksileri inceleyebilir ve var olan teorilerin doğru olup olmadığını saptayabiliriz.” diyor.

Astrophysical Journal’da galaksinin kütlesi on kat azaldığında kara delikte ona oranla yüz kat daha azalma olduğu belirtiliyor. Bu ilginç sonucu biz önceden düşünememiştik.” diyor Scott.

Araştırma ayrıca küçük galaksilerin merkezlerine doğru büyük galaksilere göre daha yoğun bir yıldız kümesine sahip olduğunu gösteriyor.

Scott’a göre bu aynı zamanda küçük galaksilerdeki kara deliklerin büyük galaksilerdekine oranla daha hızlı bir şekilde büyüdükleri anlamına geliyor.

Kara delikler ve galaksiler birbirleri ile çarpıştığında diğer kara deliklerin birleşmesi ile gelişiyor.

Scott büyük galaksilerin birleştiğinde kendilerinin ve kara deliklerinin hacimlerinin iki katına çıktığını söylüyor.

Ancak küçük galaksiler birleştiğinde kara delikleri yakınlarındaki yıldızların yoğunluklarından dolayı hacimleri dörde katlanıyor.

Ortada Bir Yerlerde

Sonuçlar ayrıca orta boyuttaki kayıp kara deliklerin uzun süredir çözülemeyen problemini de çözmüş bulunuyor.

Bilim adamları uzun yıllardır büyük yıldızlar öldüğünde oluşan yıldız kümeli kara delik ve galaksilerin ortasındaki büyük kara deliklerin arasında bir şey bulmaya çalışıyorlardı.

“Küçük galaksilerdeki kara delikler sanılandan daha az kütleye sahip ise bunlar astronomların aradığı orta boyuttaki kara delik kümesini temsil ediyor olabilir.” diye belirtiyor Graham.

“Orta boyuttaki kara deliklerin kütlesi Güneş’inkinden on bin ya da birkaç yüz bin katı arasında değişiyor ve biz birkaç örnek bulduk.”

“Bunlar yeni nesil için şu an üretilmekte olan büyük teleskoplarla doğrudan görülebilecek kadar yeterince büyük bile olabilir.” diyor Graham.

 

Kaynak: http://www.abc.net.au/science/articles/2013/01/17/3671551.htm
 

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap