İnsanlar kendi kişisel genetik bilgilerine erişimi hakediyorlar

Genetik biliminin dikkat çekici doğuşuyla birçok araştırmacı bir kişiyi diğerinden farklı yapan DNA parçacığı üzerinde yaptıkları çalışmalarla adeta birbirleriyle yarışıyorlar. Salya test kitini satışa çıkaran öncü firmalardan biri  bu alanda küçük bir başlangıçtı. Onların 99 dolarlık testi 23 kromozomun seni nasıl sen yaptığını anlamada ve keşfetmede yardımcı oluyor.

23andme adlı kuruluşa göre; genetik profil altı milyar basamaklı genomundan meydana gelmedi o sadece bir milyon genomun oluşturduğu ya da SNPs denilen eşsiz bir dna parçası sayesinde insanların 99,5%’i birbirinden farklıdır. Buradaki parçacık kişiden kişiye değişkenlik gösterir ve bu atalarımızın izini sürmekte ve hastalık risklerinde kullanılabilir.

23andme geçen yılın 22 Kasım’ında FDA (Amerika Yiyecek ve ilaç İdaresi) tarafından kapatıldı. 23andme reklama başladığında dikkatleri üzerine çekmesiyle şirket için problemler oluşmaya başladı. Geçen yıl tv, internet ve youtube reklamları için 5 milyon dolar harcandı. Şirkette uygulanan SNP testi, meme kanseri ya da parkinson gibi hastalık risklerinin öngörülebilmesi için kullanılabilirdi. Fakat FDA için iki kaygı mevcuttu.

Birincisi 23andMe‘deki laboratuvarlar ve işleyiş FDA standartlarına uymuyordu. Meme kanseri için yapılan bir testte yanlış bir pozitif sonucun çıkması bir hastanın tedbir amaçlı cerrahi müdahale geçirmesiyle sonuçlanabilirdi. FDA’nın şirkete yönelik yazılı belgesinde bunlar yer alıyor.

İkinci olarak FDA doğrudan tüketicinin genetik testine eleştiride bulundu. FDA’ya göre genetik bilgi aldatıcı, karmaşık ve potansiyel olarak yıkıcı olabilir, bu sebeple bir hastaya doğrudan verilemez. FDA’ya göre tüketici yok edici bir genetik hastalığın taşıyıcısı olabilirsin ya da nörolojik dejenaratifin öldürücü riskinde ise haberler sadece oldukça eğitimli bir profesyonel tarafından gönderilmeliydi. Çünkü ancak bir profesyonel buradaki genetik riski tamamiyle ve dikkatlice açıklayabilirdi. Böyle şirketlerde ise genetik testler tamamen kontrolsüz piyasaya girerek riske atılıyordu. Aşı yapımının ilk günlerinden etkileyici masalları hatırlayın. Her bir yılan yağı satıcısının iddiası tetenozun anti toksinine sahip olduğuydu. Sadece bu yüzden bozulmuş aşılardan dolayı birkaç çocuk hayatını kaybetti. FDA kurulduktan sonra piyasa daha güvenli hale geldi. Yine de 23andme’nin bilimsel öneri kurulu ve araştırma kadrosu oldukça saygın genetikçilerle dolu ve Stanford Üniversitesi bilim adamlarına danışıyorlar. Bunu hayal etmesi zor çünkü onlar gelişigüzel yapılmış bir operasyonda kapsanıyor ve şaşırtıcı olan şu ki şirket kendilerini kanıtlamak için çalışmıyor.

23andme adlı şirket FDA’nın engellemelerine rağmen bugün hala faaliyetini sürdürüyor. İnsanlar dünyanın çeşitli yerlerinden tükürük sıvılarını bu şirkete yollayarak atalarının göç yollarını, bugün bulundukları yere nereden geldiklerini ve genetik bir hastalığın taşıyıcısı olup olmadıklarını buradan öğrenebiliyor.

Kaynak: cosmosmagazine.com

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap