İnsan eliyle elde edilmiş en yüksek sıcaklık rekoru kırıldı

4 Trilyon Derece Celsius!

Guinness Dünya Rekorları kurumu, Brookhaven Ulusal Laboratuarı'nın Relativistik Ağır İyon Çarpıştırıcısı'nı “İnsan Eliyle Elde Edilen En Yüksek Sıcaklık” rekoru'nu kıran yeni standart olarak kabul etti: Güneş'in merkezinden 250 bin kere daha sıcak olan 4 trilyon derece Celsius'a ulaşıldı!

Ağır iyon çarpıştırıcısı, bu göz alıcı sonuca altın atomlarını ışık hızına yakın bir hızla çarpıştırarak ulaştı. Çarpıştırıcı 2,4 mil uzunluğunda (3,86 km) olup çarpışma enerjisi o kadar yoğundu ki, altın çekirdeğinde bulunan protonlar ve nötronlar âdeta “eridi” ve temel kuarklar ve gluonlar sürtünmesiz ilkel bir plazma oluşturdu.

“Sürtünmesiz ilkel plazma”, son zamanlarda parçacık fiziğinin sunduğu en “soğuk” kelimelerden biri ve bu sıvımsı kuark-gluon plazmasının Büyük Patlama'dan (Big Bang) önceki bir saniyenin bir milyonda birlik kısmında var olduğu düşünülüyordu – aynı zamanda bu yapı, 4 trilyon derece olarak ölçülen bir sıcaklığa sahip.

İlginç olan, atom örneklerinde diğer fizikçiler benzer bir sıvı davranışa rastlamıştı – ancak mutlak sıfıra yakın bir sıcaklık kullanılmıştı ve bu kuark-gluon plazmasından on milyon trilyon kere daha soğuk bir ortamdı. Brookhaven adına yapılan basın açıklamasında, fizikçi Steven Vigdor şöyle konuştu: “RHIC fizikçileri ve diğer bilimsel önde gelenler arasında bulduğumuz pek çok beklenmedik bağlantıdan biri de buydu. Fiziğin birliği güzel birşey!”

Şimdi, çarpıştırıcıları yönetenler arasında bir kıskançlık olduğuna dikkat çekmek gerek. 17 mil (27,4 km) uzunluğundaki, CERN'in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) aynı işlemi yapabiliyor – ama enerji yoğunluğu potansiyel olarak Brookhaven'dekinin üç katı. CERN'de çalışan fizikçi Despina Hatzifotiadou şöyle diyor: “Bunun anlamı, RHIC tarafından elde edilen değerle karşılaştırıldığında mutlak sıcaklığın %30 artması demek oluyor. Dolayısıyla şöyle söyleyebilirim, ALICE yeni rekorun sahibi!”

Bu doğru olabilir, ancak CERN'de çalışan fizikçiler sonuçlarını henüz ilân etmedi, bu sebeple Guinness iddiayı kabullenmiyor. Brookhaven'in RHIC'si ısının hâlâ kralı olarak duruyor, ancak bu uzun sürmeyeceğe benziyor.

Kaynak: http://io9.com/5921496/a-new-record-for-the-highest-temperature-weve-ever-created-a-whopping-4-trillion-degrees-celsius

Kategoriler

1 yorum

Yorum yap
  1. 1
    Emrah M

    Bu gayet etkileyici ve bilim açısından büyük patlamayı anlayabilmelerini sağlayabilecek bir deney. Ancak buradaki sıcaklık değerinin nasıl ölçülebildiğini bu haberi ilk duyduğum andan beri merak ediyorum. Bir bilginiz var mı acaba?

+ Leave a Comment