Güvenli ve temiz enerji için toryum nükleer reaktör denemeleri başladı!

Thor Enerji firması, Norveç’teki test alanında başarılı bir şekilde bir toryum nükleer reaktör üretti. Norveçli bilim adamları enerji sorununu ve küresel ısınmayı bir soğuk füzyon toryum reaktörü üreterek bir hamlede çözmüş değil elbette. Aslında baktığımızda yaptıkları halen soğuk olarak adlandırabileceğimiz, uranyum yerine toryumun kullanıldığı bilindik bir nükleer reaktör. Bu yeni değişimle toryum yakıtı sağladığı daha güvenilir, kirliliği az ve nükleer silahların çoğalmasına yönelik bir yapısı olmayışından dolayı nükleer güç krizi hakkındaki çıkmazları bir hamlede durdurabilir.

Bilindik nükleer reaktörlerde zenginleştirilmiş uranyum, plütonyum ve diğer küçük miktardaki uranyumdan ağır atomik kütleye sahip elementlere çevrilir. Plütonyum için geri dönüşüm yolunda birçok seçenek var ama ABD gibi birçok ülkede basit anlamda bir nükleer santral atığı olarak görünüyor- öyle bir atık ki binlerce yıl sonra bile çok tehlikeli radyoaktif etkisini korumaya devam ediyor.  Nükleer santrallerin güvenirliliği ile ilgili çelişkilerin gündemde olmasına rağmen, kimse bu kötülüğün başı plütonyumu tartışmıyor. Plütonyum üretimini azaltacak ya da var olan devasa rezervi tüketecek her hangi bir teknolojik gelişme yapıldığı takdirde, bu dünyanın ve insanlığın gelecekteki durumu için büyük bir atılım demektir.

Toryumdan da bahsedelim. Doğada bulunan toryum, oldukça ucuz ve uranyumdan daha bol miktarda bulunuyor, buna karşın yeterince bölünebilir materyal içermiyor (toryum-231) oluşu onu bir nükleer zincirleme reaksiyonu için elverişli yapmıyor. Fakat toryum oksit’i 10%’luk plütonyum oksitle karıştırarak bu kritikliğe ulaşılabiliyor. Toryum-MOX (birleşik-oksit) denen bu yakıt daha sonra çubuk haline getirilebiliyor ve nükleer reaktörlerde kullanılabiliyor. Bu sadece zengileştirilmesi pahalı, tehlikeli ve nükleer silahlanmaya neden olan uranyumdan kurtulabileceğimiz anlamına gelmiyor; ayrıca sonunda plütonyumu kullanabileceğimiz kolay bir yol bulduğumuz anlamına geliyor. Dahası, toryum-MOX yakıt döngüsü ekstra yeni plütonyum üretimi yapmıyor; bu da tamamen dünyanın plütonyum stokunu kullanması demek. Tabi toryum-MOX‘un sahip olduğu bir artısı da daha yüksek erime noktası ve ısı iletkenliğiyle nükleer reaktörleri daha güvenilir yapıyor olması.

Anlayacağınız, nükleer santral endüstrisinde şimdilerde heyecan konusu toryum-MOX; tabii ki yaygın bir şekilde kullanılmadan önce toryum yakıtının döngüsü tamamen anlaşılmalı. Bunu yapmak için de şirket Norveç’in Halden kasabasında, küçük bir test santrali kurdu. Bu reaktör önümüzdeki beş yıl boyunca gözlem altında olacak ve ardından yakıt son analizinden de geçtikten sonra ticari bir reaktör olup olamayacağı teyit edilecek.

Çubukların içinde olan ilk seri toryum-MOX bileşimi Almanya’da yapılmıştı; sonraki seri Norveç’te yapılacak ve ticari aşamaya geçilmesi durumunda bileşimlerin İngiltere Ulusal Nükleer Laboratuarı’nda üretilmesi arzu ediliyor. Westinghouse Elektrik şirketi, dünyadaki en büyük nükleer reaktör üreticilerinden biri olarak, Thor Enerji’nin finansal anlamdaki destekçilerinden biri.

Ve evet, eğer merak ettiyseniz, toryum elementi ismini İskandinav(Viking) şimşek tanrısı Thor’dan alıyor. Ve evet, İskandinav mitolojisi Norveç’te doğdu, şuan Thor Enerji şirketinin kurulduğu yerden. Ne tesadüf değil mi?

Kaynak: extremetech.com

1 yorum

Yorum yap

+ Leave a Comment