Bilim.org

Ümit Yıldırım · Site Yöneticisi Kayıt: 16 Mar 2005 Mesajlar: 2298 Nereden: İstanbul

Bilgisayar donanımları, teknoloji geliştikçe daha az yere ihtiyaç duyar. İlk yapılan bilgisayarlar, bir oda dolusu buzdolabı büyüklüğündeki aletlerden oluşurken, günümüzde, cebimize sığdıracağımız aletlere kadar küçüldü.

Mantıklı olarak, bu tür donanımlar, teknoloji geliştikçe sürekli küçülür. 90'lı yılların ortalarında "yatık kasa" (slim) olarak tabir edilen bilgisayar kasaları, monitörlerin altına, yatık şekilde koyuluyordu ve günümüzde kasalardan çok daha küçüktü. O tarihten bu yana, kasalar küçülmedi, tersine büyüdü. Peki nasıl oldu bu?

Benim, gözlemlerim sonucu bir teorim var. Bakalım siz de farkettiniz mi bu durumu veya en azından şimdi duyunca farkına vardınız mı? Bir beyin jimnastiği yapalım, kasaların neden küçülmediğinin, hatta büyüdüğünün cevabını bulalım.

Yatık (slim) kasa

ATX kasa

Merve Turhanoğlu · Tarih: Cum Tem 27, 2007 9:32 pm Mesaj konusu: cevap

Emin değilim ama şöyle düşünüyorum. Belki doğru olmayabilir.

Eskiden daha küçük ve yatık kasalar vardı ama PC'ler çok ısınıyordu. Yeteri kadar havalandırma sağlamıyordu. Şimdi harddisklerin kapasiteleri eskiye göre çok arttı. Bunun için ısınmanın artmaması için PC'yi az zorlamak ve yeteri havalandırmayı sağlamak için şimdiki PC kasaları dik yapılmış olabilir. Ayrıca yeni PC'lerde geniş havalandırma delikleri var. PC'lerin iç aksamları küçülmeye başladı. Ama kasa boyutları arttı. Emin değilim ama acaba daha çok havalandırma sağlamak için boyutları büyümüş olabilir mi? Ya da fan boyutları büyümüş olabilir mi?

Doğru mu?

Ümit Yıldırım · Tarih: Cum Tem 27, 2007 9:46 pm Mesaj konusu:

Eğer bu teori doğru olsaydı, o zaman notebooklar hiçbir zaman o boyutta olamazdı. Çünkü notebooklarda tüm parçalar küçük bir alana sıkıştırılmış durumda ve havalandırma küçük bir fan kullanılıyor. Bu fan da sürekli yüksek hızda çalışmıyor zaten.

Aslında cevabı bulamadın ama, farklı bir yoldan gitseydin yaklaşmış olacaktın. Şimdilik bu kadarını söyleyimde başka teoriler varsa onları da görelim.

Fatih Yiğit · Üye Kayıt: 05 Tem 2007 Mesajlar: 127 Nereden: İzmir

Soğutma ile ilgili konu, yani fanlar büyüdü hızları azaldı (sessizleşti yani), sessiz ve etkin soğutma için gerekli büyük kasalar, çünkü sadece kasanın içinde toplamda bin doları geçen bir sürü parça var ve onların korunması için soğutma şart, bunun yanında konforda önemli, küçük kasa olsa küçük fan kullanılır ve içeri yeterli soğuk hava sokabilmek için fanın hızlı dönmesi gererkir ve yanında gürültüyü getirir, ama büyük fan olursa kasa boyu büyür ama fan aynı miktar hava için daha az döner ve daha az gürültü verir.

Birde göz zevki var, insanlar ufacık kasayla tatmin olamazlar ya da hava atamazlar, büyük süslemesi kolay bir kasa, gösterişli ve şaşalı...

Ümit Yıldırım · Tarih: Cum Tem 27, 2007 9:59 pm Mesaj konusu:

Kasaların içindeki büyük hacimli fanlar, özellikle işlemcileri (bilgisayar işlemcisi, anakart kuzey köprüsü işlemcisi, ekran kartı işlemcisi) soğutmak amacıyla bulunuyor. Ancak burda hala cevap yok, sonuç var. Teknoloji geliştikçe ısı problemleri çözülür, fanlar küçülür, hatta ortadan kalkar.

Teknoloji geliştirği halde, neden hala büyük fanlarla soğutma yapılıyor? Asıl cevap bulunması gereken bu.

Fatih Yiğit · Üye Kayıt: 05 Tem 2007 Mesajlar: 127 Nereden: İzmir

Mesela şu an odamın sıcaklığı 35 derece ve normal şartlarda normal ısınan parçalar için ekstra sıcaklık demek bu, atmosferin sıcak olması kasa içi bileşenlerini daha kasa çalıştırılmaya başlamadan bu sıcaklığa getiriyor, fanın içinden geçen hava da bir miktar soğur, o yüzden soğuk hava miktarını gürültüsüz arttırmak için fan boyutu büyütülür, yani konu hava sıcaklıklarıylada bağlantılı...

Ümit Yıldırım · Tarih: Cum Tem 27, 2007 10:17 pm Mesaj konusu:

Mikroişlemcilerde, mikron başına düşen transistör sayısı arttıkça, mikroişlemcinin ürettiği ısı azalır. Yani bu, teknoloji geliştikçe, ısının azalması demek.

Hava sıcaklığı ile ilikisi yok. 90 lı yılların ortalarındaki kasa boyutu nerdeyse ikiye katlandı 10 yılı aşkın bir sürede. Ancak aynı sürede dizüstü (notebook) bilgisayarlar icat edildi ve geliştirildi, boyutları ufaldı, ağırlıkları giderek azaldı. Monitörler küçüldü, daha az elektrik tüketir ve daha az ısı yayar hale geldiler. Özetle, sorunun kaynağı krüesel ısınma değil.

Ahmet Fazıl Say · Üye Kayıt: 19 Mar 2005 Mesajlar: 40 Nereden: Manisa

Bir bilgisayarın ihtiyaç duyduğu genel parçların sanayi tarafından standartları sağlayan en ergonomik ve ekonomik açıdan en mükemmel tasarım olduğu içindir.

Ayrıca pazarda müşterilerin tercih sebebi olmasınında bunda payı olmalı.

Ümit Yıldırım · Tarih: Pzr Tem 29, 2007 12:04 am Mesaj konusu:

Bu da ısı problemlerinden sonra farklı bir yaklaşım oldu. Parçaların yapımında kullanılan malzemenin hacmi azaldığında, zaten hacmi de düşmüş oluyor. Diğer bütün bileşenler küçülürken, bilgisayar kasasının sabit kalmasını, hatta büyümesini ergonomi ile de açıklayamayız. Pazardaki hiç bir müşterinin de daha büyük ebatlı, büyük fanlı ve gürültülü makineleri tercih edeceğini sanmıyorum.

Ve artık cevabı verelim o halde. Bilgisayar kasalarının10 seneyi aşkın bir süredir küçülmemesi, hatta büyümesinin sebebi; ana işlemci ve ekran kartı işlemcilerinin piyasaya sürülme hızlarının düşmesi sonucunda, ar-ge çalışmalarına ayrılan sürenin düşmesi ve sadece işlemcilerin hız ve performans artışına odaklanılması, işlemcilerdeki soğutmanın ikinci plana itilmesidir.

İşlemcilerdeki soğutma ikinci plana itildiği için, bu mikroişlemcileri haddinden büyük fanlarla soğutmak durumunda kalan üreticiler, bu kartların sığabileceği büyük kasalara ihtiyaç duydular. Ekran kartları büyüdüğünden, kasa üreticileri daha küçük kasa üretemediler.

Bilgisayarın anakartından bağımsız ilk ekran akrtlarında soğutcu bulunmadığını biliyor muydunuz? Bırakın fanla soğutmayı, pasif soğutucu ünite bile bulunmuyordu. Çünkü o sıralarda ekran kartı işlemcileri, hesaplamaların çoğunu bilgisayarın ana işlemcisine yaptırıyordu. Ekran kartları geliştikçe, bu işi tamamen kendileri üstlendiler ve ekran kartı üreticileri arasıdna sıkı bir rekabet yaşanmaya başlandı. Kim en hızlı ve en performanslı ekran kartını piyasaya ilk sürecek yarışı.

Son çıkan ekran kartları, 2 yarık (slot) kadar yer kaplayabiliyor ve üzerleridne büyük bir, bazen de iki fan barındırıyor. Pasif soğutucu üniteler de cabası. Ancak aynı ekran kartını 2 sene sonra aldığınızda üzerinde fan olmuyor, ekran kartı da epey bir küçülmüş oluyor. Sebebi nedir? soğutma probleminin çözülmüş olması.

Bu anlattıklarımızı bir fotoğraf ile görelim şimdi de.

Görüldüğü gibi ekran kartları sürekli bir büyüme içinde. Bunun sebebi, teknolojinin aciz kalması değil, artan rekabetle birlikte soğutma probleminin ikinci plana itilmesidir.

Burada da altına ve üstüne pasif oğutucular takılmış bir ekran kartı görüyoruz. Bu şekilde enlemesine epey bir yer kaplıyor.

Burada da kabul edilebilir miktarda pasif soğutucu ile desteklenmiş bir ekran kartını görüyoruz.

Ve ilk önemli ekran kartlarından biri, NVidia Riva 128. Üzerinde pasif soğutucu bile yok!

Fatih Yiğit · Üye Kayıt: 05 Tem 2007 Mesajlar: 127 Nereden: İzmir

Benim saydığım sebebler yanında ekran kartının büyümesi hiç olmamalı, çünkü ekran kartı uzunluğu daha bu sene içinde çıkan nvidia 8800 ile anakart uzunluğunu geçebildi yani daha önceki kartlar anakart uzunluğunu aşmıyordu buda yakalaşık 25cm falan yapıyor, ekran kartının üzerindeki soğutucularda kasa boyutunu büyütmez, çünkü; soğutucu büyürse kullanılabilecek slotların üzerine genişliyor ve onları kullanılmaz hale getiriyor,

Benim kasam yükseklik ve derinlik olarak kısa ve buna paralel olarak psu 'um işlemciyi görmemi engelleyecek şekilde üstünde duruyor, kasa içinde kablo karmaşasıda cabası, bunların sebebi kasanın küçük olması, ama büyük olan kasalarda psu diğer bileşenleri kapatmaz kullanıcı istediği rahatlıkta bileşenlere gerekli işlemleri yapabilir.

Şu an internette biraz bakarsanız fiyatıyla orantılı olarak orta düzey kullanıcılar atx kasa, üst düzey kullanıcılar btx tercih eder, bunun sebebi de kasa içi havalandırmanın max. düzeyde olması. Konuyu sadece ekran kartıyla ilişkilendirmek doğru olmaz.