Farelerin “masaj nöronları” var!

Narin dokunuşlardan sadece kediler mi hoşlanır sanıyordunuz? Yanılıyorsunuz.

Belki de mutluluğun en saf halidir, kedilerin okşanma anında yüzlerinde gördüğümüz ifadeler. Peki, bu mutluluğun esas kaynağı nedir? Pasedena daki Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nün bilim adamları cevabın narin dokunuşlara yanıt veren, özel bir tip nöronun altında saklı olduğunu söylüyor. Farelerde görülen bu nöronların insanlardaki birkaç nöron ile benzerliği var, işte bu belkide bizlerin de masaja olan tutkusunu açıklıyordur.

Elbette derinin okşanarak, birçok memelide mutluluk hazzı verdiği bilinen bir gerçek; ancak şu ana dek hangi nöronun bu hissi sağladığı bilinmiyordu.  Acıya olan tepkiyi ölçmek keyif duygusuna nazaran daha kolay, işte bu yüzden sinirbilimciler genel olarak ilgilerini tehlikeli uyarılara yöneltmişlerdi.

Nazik dokunuş

Caltech ekibi çalışmaları sayesinde farelerde belli bir tip nöronun, moleküler işaretlerle tespit ederek, özellikle okşamaya yanıt verdiğini gösterdi. Araştırmacılar özel olarak tasarladıkları fırça ile farelerin arka ayaklarını videoda da görebileceğiniz gibi dürttüler, çimcikledir ve okşadılar; bunun sonucunda sinyal taşıyan sinirlerde oluşan kalsiyum artışı, görüntüde farklı floresan noktaların oluşmasını ve böylece aranan nöronların bulunmasını sağladı. Bir diğer tip nöronda, okşama dışında rahatsız edici çimdikleme iletisiyle elde edilmiş oldu.

Ekip aynı zamanda farelerin sert dokunuşlar yerine nazik dokunuşların verdiği histen hoşlandıklarını doğrulamak için davranışlarına yönelik de deneyler yaptılar. Hayvanların genetikleri değiştirilerek enjekte edilecek bir ilaç ile yine aynı şekilde okşama nöronlarının aktif edilmsi sağlandı. Ve ilerleyen davranış testlerinde ‘yer önceliklerine’ bakıldı. Görüldü ki fareler ilaca maruz kaldıkları deney düzeneğinin bulunduğu özel bölümde daha fazla zaman geçirdi.

Bu nöronları harekete geçirmek aynı zamanda tedirginlik semptomlarının da azalmasını sağladı. İnsanlar fareler kadar tüylü olmasa da, en azından  farelerdeki okşama nöronlarının sinir yapıları derimizdeki nöronlarla benzerlik taşıyor (avuç içi gibi tüysüz alanlar dışında); bu da bizim de dokunuşlara aynı mekanizma ile tepki verebileceğimizi gösteriyor.

Caltech ekibinin başındaki sinirbilimci, David Anderson: “Henüz sonuçların terapiye yönelik bir potansiyele sahip olduğunu söylemek için çok erken; ama daha fazla çalışma ile günün birinde bir ilaç ile kendini kötü hisseden evcil hayvanımızı mutlu edebileceğimiz fikri düşünülmez değil” diyor.

“Hayal edin ki derilerinin üstüne süreceğiniz bir şey onları okşasın ve yalnız olmadığını hissettirsin, üstelik siz evde yokken! İşte bu evcil hayvanınızın daha iyi hissetmesini ve evde olmadığınız anlarda biraz daha az suçluluk hissi duymanızı sağlayabilir”.

İlk bakışta çok ciddi bir gelişme gibi gelmeyebilir; ama eğer dönüp tekrar bakarsanız, barınaklarda sakat kalmış ya da evsiz birçok hayvan için böylesi bir takviye onların acılarını biraz olsun azaltabilir. Belki de günün birinde eğer bizlere uygun nitelikte ilaçlar geliştirilir ve bizim mutluluk duyma nöronlarımızı etkinleştirilebilirse, ameliyatlardan sonra acıyı dindirmek için morfine ya da depresyondan kurtulmak için ağır ilaçlara ihtiyaç duymayabiliriz.

 

Kaynak: nature.com

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap