Elsevier Yayınevi’nde Açık Erişim Olanakları

Hollanda kökenli Elsevier firması 1880 yılında kurulmuş ve piyasanın %50-60'ına hakim olan çok değerli bir firma olup kaliteli bilimsel dergileri ve kitapları ile araştırmacılara hizmete devam etmektedir. Son zamanlarda açık erişimin ne kadar önemli bir rol oynadığını çeşitli yazılarımızdan takip etmişsinizdir. Piyasanın lideri konumundaki Elsevier'in de açık erişim konusuna kayıtsız kalması mümkün değildir. Bu yazımızda Elsevier şirketinin açık erişim konusunda yaptığı katkıları inceleyeceğiz.

Araştırmanın desteklenmesi

Açık erişimin politikaya dahil edilmesi araştırma topluluğu ve bütün hissedarları olan yazarlar, fon sağlayıcıları, kütüphaneciler, topluluklar, hükümetler, üniversiteler ve topluluklar ile yakından çalışma imkânı doğar.

Açık erişimin devreye alınma yolu alan ve bölgeye göre değişmektedir, Elsevier şirketinin bir çeşit farklı girişimleri desteklemek için esnekliği sağlaması gerekmektedir. CERN tarafından yürütülen SCOAP3 projesi örnek olarak açık erişimi yüksek enerji fiziği alanında yaymaya çalışan yayıncıların, yazarların ve kurumların gayretinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Elsevier, bu girişimi Physics Letters B ve Nuclear Physics B isimli dergilerini açık erişimli hale getirerek desteklemiştir.

Elsevier'in yayıncılık politikalarının genişletilmesi

Elsevier kurumu yalnızca açık erişim tercihlerini sunmakla bilinmiyor, aslında 2006 yılında açık erişimli dergi yayıncılığına başlayarak, yazarların giderek artan talebini karşılamak üzere olanaklarını artıran bir şirkettir. Yalnızca bu hafta üç yeni dergi (Annals of Medicine and Surgery, IDCases and Meta Gene) çıkararak açık erişimli dergi sayısını 63'e yükseltmiştir (toplu liste).

Bunun dışında, alanlarında isim yapmış Elsevier dergilerinde açık erişimli olarak yayın yapmak isteyen yazarların da talepleri dikkate alınmaktadır. Şu an itibariyle 1600'den fazla aboneli dergide açık erişim olanağı tanınmaktadır. Böylece yazarlar için tercih olanakları büyük ölçüde artmıştır, böylece yazarlar sadece nerede yayın yapacaklarını değil, nasıl yayın yapacaklarını da seçme özgürlüğüne sahiptir.

Topluluk işbirlikleri ile açık erişim seçenekleri Elsevier'in ürettiği ve desteklediği dergi sayısında gelişmeler gözlenmektedir. Örneğin, ScienceDirect (Elsevier dergilerinin topluca bulunacağı bir portal) üzerinde 91 adet üçüncü parti açık erişim dergisi desteklenmektedir. Bunlar genellikle yöresel dergiler olup küreselleşme isteği duymaktadır; Elsevier şirketi ScienceDirect platformu üzerinden araştırmaların ve hizmetlerin ortaya konulması ve kalitenin artırılmasını hedeflemektedir. Böyle dergilerin yayınlanması, ciddi gözden geçirme ve kabul edilme süreçleri destekleyici organizasyon tarafından karşılandığı için, bu dergilerde yayın yapmak ve herkesin erişmesi ücretsizdir.

Açık erişimin yönetilmesi konusundaki katkılar

Açık erişim hareketi geliştiği için, kariyerinin başındaki araştırmacılara yayın yapma seçenekleri hakkında duyurular gönderilmektedir. Elsevier şirketi Publishing Connect programı kapsamında yayınlama sürecinin mekanik özelliklerini açıklamak için canlı ve çevrimiçi olarak ücretsiz çalıştaylar sunmaktadır. Bu program, ciddi gözden geçirme adımını ve dünya çapında bir makale yazılması hakkında son derece değerli bilgiler içermektedir.

Bu yıl, Elsevier şirketi tarafından açık erişimli yayıncılık ve yazarların nasıl açık erişimli tercihlerine gireceği konusunda bilgiler sunulmuştur. Çalıştaylar Açık Erişim Haftası (ÇN: 21 Ekim'den başlayan hafta; Türkiye'de de www.acikerisim.org adresindeki etkinlikler gerçekleştirildi) içinde ve sonrasında iki tecrübeli yayıncı olan Floris de Hon (Yaşam Bilimleri Yayıncılık Yöneticisi) ve Anthony Newman (Yaşam Bilimleri Tecrübeli Yayıncı) seminerler gerçekleştirdi. Son zamanlarda, bu iki uzman tarafından Wageningen Üniversitesi ve Araştırma Merkezi ve Maastricht Üniversitesi'nde (ÇN: Elsevier, Hollanda kökenli bir büyük yayıncı kuruluş olduğundan Hollanda'da yapılan bu iki seminer oldukça anlamlıdır) iki seminer yapıldı.

Açık erişimin basım tercihlerini yönetmek kolay değildir. Araştırmacılara açık erişimin anlaşılması, fon sağlayıcı kuruluşlar tarafından yeni politikaların belirlenmesi ve kurumlar tarafından basım türünün nasıl etkiler yaratacağı konusunda kütüphanecilerin çok açık görevleri vardır. Geçen hafta, Elsevier şirketi tarafından kütüphanecilerin araştırmacılara açık erişim seçeneklerini anlatabileceği Library Connect webinar programları düzenlendi. Çevrimiçi seminere (ÇN: webinar) David Rew ( Southampton Üniversitesi'nde onursal tecrübeli eğitimci ve genel cerrahi danışmanı), Robin Champieux (Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi'nde Bilimsel İletişim Kütüphanecisi) ve Laura Hassink (Elsevier'in STM Dergilerinden Fiziksel Bilimler uzmanı) katıldı. 1400 katılımcı çevrimiçi seminere katıldı (kaçıranlar için Library Connect adresinden sunuma ulaşılabilir).

Elsevier sistemlerinin değişimi

Yayınlarını bastıran araştırmacılar için, açık erişim ortalama yayın gönderme, ciddi gözden geçirme ve basım aşamasında birkaç ilave adım bulunmaktadır. Bunlar arasında Creative Commons lisansının seçilmesi, altın açık erişim modeli için bir ücretin ödenmesi veya fon sağlayıcı kurumun politikasına nasıl uyulacağı yer almaktadır ve pek çok yazar için bu adımlar yenidir.

Bu yıl, Elsevier ekibi yazarlarla çok yakından çalışarak makale sunum sistemlerini değiştirmek ve daha basit bir yayınlama süreci ortaya koymak için yardımda bulunmaktadır. Pek çok yazar ve kütüphanecinin vaktini ayırarak sorunları çözmek için Elsevier ekibine yardımcı olması ve sistemlerini en iyi hale getirmesi takdirle karşılanmaktadır. Elsevier şirketi araştırma grubu ile yakın ilişkilere devam etmektedir, ayrıntılar için Elsevier şirketinin web sitesini zaman zaman kontrol etmekte fayda var.

Belki de açık erişimin en ilginç kısmı herkesin en son araştırmaya erişebilmesini sağlamasıdır. Bu yıl ScienceDirect sitesindeki okuyucuların kolayca açık erişimli içeriğin süzülmesi ve aranması ve daha iyi arama işlevselliği sağlanmasıdır. ScienceDirect üzerinden aramaya ilave olarak, okuyucular Elsevier.com'daki dergi sayfalarını açarak son zamanlarda yayınlanan açık erişimli makaleleri bulabilmektedir. Bu özelliklerin hepsi kullanıcılara en son açık erişimli içeriği arayıp bulmasını sağlamaktadır.

Kaynak: http://www.elsevier.com/connect/expanding-open-access-at-elsevier

Kategoriler

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap