Antibakteriyel sabunlar ne kadar güvenli?

Amerikan Gıda ve İlaç Kurumu FDA, antibakteriyel sabun üreticilerini ilgilendiren yeni bir açıklama yaptı. Açıklamaya göre, antibakteriyel sabun imalatı yapan üreticiler ürettikleri sabunların normal sabun ve sudan daha güvenli ve etkili olduğunu kanıtlamak zorunda. Yoksa bu ürünleri birkaç yıl içerisinde piyasadan çekmek zorunda kalacaklar.

Yapılan araştırmalara göre Amerika’da üretilen sıvı antibakteriyel sabunların yüzde 75’inde, kalıp sabunların ise yüzde 30’unda bakterileri yok ettiğine inanılan triklosan adlı madde kullanılıyor. Triklosan son yıllarda mutfak aletleri, oyuncak, yatak takımları, çoraplar, elbiseler, alışveriş torbaları, bilgisayar klavyeleri gibi ürünlerde de yaygın olarak kullanılıyor.

Günümüzde dikkat çekmemesine rağmen kullanımı çok yaygın olan tirklosanın etkilerinin FDA tarafından hiç değerlendirilmemesine karşın 1972 yılında triklosan kullanımına ilişkin bir rapor hazırlanması uygun görülmüştü. Bu rapor nihayet geçen yıl Aralık ayında yayınlandı. Rapor, antibakteriyel ürünlerin sağlığa yararlı olmasından çok üreticiye kar sağladığını kanıtlıyor.

Gıda ve İlaç Kurumu’nun önerisine göre antibakteriyel temizlik ürünleri üreten firmaların bu ürünlerinin bulaşıcı hastalık oranını düşürmede sade sabundan daha etkili, yararının da zararından fazla olduğunu kanıtlaması gerekecek.

İşte bu ürünlerin zararları:

1. Antibakteriyel sabunlar kullandığımız sabun ve sudan daha etkili değildir. Bu konu ile ilgili 42 yıldır sayısız araştırmaya imza atmış FDA’nın yaptığı açıklamaya göre, içeriğinde triklosan bulunan ürünler geleneksel sabunlarla karşılaştırıldığında insan sağlığına yararlı değil.

FDA İlaç Merkezi müdürü Sandra Kweder, “birçok tüketicinin bakterilerden ve mikroplardan korunuruz düşüncesiyle antibakteriyel sabunları kullandığını düşünüyoruz. Ancak antibakteriyel sabunların geleneksel sabunlardan daha etkili olduğunu kanıtlayan herhangi bir kanıt henüz yok” şeklinde açıklama yaptı.

Üreticiler her ne kadar kullanılan triklosanın bakterileri yok ettiğine dair kanıt olduğunu savunsa da antibakteriyel sabun kullanan birinin elinde yapılan bakteri testi sonuçları ile üreticilerin iddalarında tutarsızlık olduğu gözlemlenmiştir. FDA, bu sabunların enfeksiyonu azalttığına dair kliniklerde yapılmış güncel testler istiyor.

2. Antibakteriyel sabunlar, antibiyotiğe dirençli bakterilerin üremesine neden olabilir. Çok fazla antibiyotik kullanımı kimyasala maruz kalan bakterinin antibiyotiğe karşı direnç sağlayıp mutasyona uğramasına neden olabilir. Ve bu kimyasallar kullanılmaya devam edilirse başka bakteriler ölürken direnç kazanan ve mutasyona uğrayan diğer bakteriler çoğalmaya devam eder.

3. Antibakteriyel sabunlar endoktrin bozucu görevi görebilir. Triklosan sudaki serbest klorla birleşerek diklorofenol oluşumuna da yol açmakta; bu da ultraviyole ışınların etkisiyle dioksine dönüşmektedir. Oluşan dioksin miktarı çok az olmakla beraber bu madde çok toksiktir ve hormonları bozucu etkisi de vardır. Ayrıca bunların vücuttan atılmaları çok yavaş olup tabiatta da çok uzun süre kalırlar. Kurbağalar ve fareler üzerinde yapılan araştırmalar çok düşük miktarlardaki triklosanın bile tiroit hormonlarının reseptörlerine bağlandığını ve tiroit hormonlarını bloke ettiğini ortaya çıkarmıştır.

4. Sağlık problemlerinin oluşmasına neden olabilirler. Triklosanla temasları fazla olan çocuklarda alerjilerin çok sık görüldüğü de pek çok araştırma ile ortaya konmuştur. Bazı kişilerde alerjik temas dermatitine yani bir tür egzamaya yol açabileceği de bilinmektedir.

5. Antibakteriyel sabunlar çevreye zararlıdır. Triklosan ve triklokarbonun suyollarına karışmış olduğunu, yunuslarda rastlandığını ilk gösteren bilim adamlarından olan Arizona Üniversitesi'nden Rolf Halden şunları söylüyor:
“Triklosan her zaman her yerde bulunan bir çevre kirleticidir. Bunun bir de market torbalarına eklenmesi zaten tabiatta yok edilmesi çok uzun zaman alan naylonun daha da zararlı olmasına yol açacaktır.”

Kaynak: blogs.smithsonianmag.com

+ Yorum bulunmuyor

Yorum yap